Hlé á kolmunnaveiðunum

Eldhressir Barkarmenn á kolmunnamiðunum. Ljósm. Hjörvar M. SigurjónssonEldhressir Barkarmenn á kolmunnamiðunum.
Ljósm. Hjörvar M. Sigurjónsson
Það hefur hægst verulega á kolmunnaveiðunum í færeysku lögsögunni að undanförnu og síðasta sólarhringinn var veiðin léleg. Nú er ráðgert að Síldarvinnsluskipin geri hlé á veiðunum og hefur Bjarni Ólafsson AK þegar hætt veiðum í bili. Margrét EA landaði á Seyðisfirði rúmlega 2.000 tonnum í gær og hefur hún einnig gert hlé á veiðunum. Beitir NK er á landleið með 3.000 tonn og mun væntanlega landa á Seyðisfirði og Börkur NK kemur til Neskaupstaðar í dag með tæplega 2.300 tonn. Hákon EA var á miðunum þegar síðast fréttist en var við það að fylla.
 
Heimasíðan sló á þráðinn til Hjörvars Hjálmarssonar skipstjóra á Berki og spurði hvernig veiðarnar hefðu gengið að undanförnu. „Það hefur hægst verulega á veiðinni frá því hún var best. Í þessum túr var þetta þó köflótt hjá okkur. Þetta er í reyndinni allt hefðbundið. Þegar kemur fram í maí og kolmunninn gengur norður eftir dreifir hann sér og þá minnkar veiðin eðlilega. Í þessari veiðiferð byrjuðum við að veiða norður í Ræsi og austan í Færeyjabanka en enduðum sunnan við Múnkagrunn. Við höfum oft verið að veiða kolmunna fram undir sjómannadag en vegna loðnubrestsins var veitt meira en venjulega niður á Rockall þannig að skipin hafa veitt meira af kvótanum en að öllu jöfnu. Það er mjög eðlilegt að gert sé hlé á veiðunum núna vegna þess að veiðin fer minnkandi og vegna kvótastöðunnar,“ segir Hjörvar.

Gullver með fullfermi eftir fjögurra daga túr

Rúnar L. Gunnarsson, skipstjóri á Gullver NS, í brúnni. Ljósm. Þorgeir BaldurssonRúnar L. Gunnarsson, skipstjóri á
Gullver NS, í brúnni.
Ljósm. Þorgeir Baldursson
Ísfisktogarinn Gullver NS kom til Seyðisfjarðar í gær að aflokinni fjögurra daga veiðiferð. Skipið var með fullfermi eða 107 tonn og var þorskur og ufsi uppistaða aflans. Heimasíðan sló á þráðinn til Rúnars L. Gunnarssonar skipstjóra og spurði hvort aflinn hefði fengist á hefðbundnum miðum skipsins. „Jú, hann fékkst á okkar hefðbundnu miðum – í Berufjarðarálnum og Hvalbakshalli. Við höfum haldið okkur á þessum miðum í ríkum mæli það sem af er árinu en fórum þó tvo túra á Selvogsbankann seinni partinn í apríl. Almennt hefur afli verið jafn og góður það sem af er ári og það er víst að við getum ekki kvartað,“ segir Rúnar.
 
Ráðgert er að Gullver haldi aftur til veiða klukkan 10 í fyrramálið.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Heilsan í fyrirrúmi

Hrönn Grímsdóttir lýðheilsufræðingur og jógakennari á námskeiði með starfsfólki SíldarvinnslunnarHrönn Grímsdóttir lýðheilsufræðingur og jógakennari á námskeiði með starfsfólki SíldarvinnslunnarÁ fyrri hluta ársins hefur Síldarvinnslan lagt aukna áherslu á heilsueflingu starfsmanna. „Við sáum aukningu í veikindafjarvistum á síðasta ári og höfum af því áhyggjur“, segir Hákon Ernuson, starfsmannastjóri. „Því tókum við ákvörðun um að skoða hvað við gætum gert til að hvetja starfsmenn til að huga betur að heilsunni, en það er staðreynd að venjur okkar hvað varðar næringu, hreyfingu, svefn o.fl. hafa afgerandi áhrif á heilsuna. Við fórum því í fræðsluátak þar sem Hrönn Grímsdóttir hjá Austurbrú,  sem er bæði lýðheilsufræðingur og jógakennari, fræddi starfsmenn um þessa þætti og hvernig vænlegast er að breyta heilsuvenjum til hins betra. Það er búið að halda fimm slík námskeið, en markmiðið er að bjóða öllum starfsmönnum að sitja slíkt námskeið á næstu vikum“, segir Hákon
 
Fyrirtækið er einnig að gera fleira til að stuðla að heilsueflingu starfsmanna, því nýlega var farið að bjóða upp á svokallaða samgöngusamninga fyrir þá sem vilja auka hreyfingu með því að ganga eða hjóla til og frá vinnu á tímabilinu fyrsta maí og út október. Greiðsla fyrir hreyfinguna nemur 5000 kr. á mánuði og er skattfrjáls. Þessir samningar eru líka jákvæðir fyrir umhverfið, þar sem fólk ferðast með vöðvaafli í stað þess að nota farartæki sem brenna kolefni. „Viðbrögðin hafa verið mjög jákvæð og við höfum þegar gert talsvert marga samninga, þrátt fyrir rysjótt tíðarfar. Fólk þarf auðvitað að fara mislangt í vinnuna, en þeir sem þurfa að hjóla eða ganga lengst fá auðvitað mest út úr þessu. Við lítum á þetta sem mjög jákvæða viðbót við  líkamsræktarstyrkinn sem við bjóðum upp á, en hann nemur 20.000 krónum á ári“, segir Hákon stafsmannastjóri. Á næstu vikum verður framkvæmd könnun meðal starfsmanna til að kanna viðhorf starfsmanna til hreyfingar og hreyfistyrkja, en könnunin er liður í meistaraverkefni Guðrúnar Júlíu Jóhannsdóttur í íþróttafræði við Copenhagen University. Starfsmenn eru eindregið hvattir til að taka þátt í könnuninni, sem verður kynnt nánar fljótlega.
 
Að lokum má nefna að Síldarvinnslan er einnig að efla heilbrigðisþjónustu og ráðgjöf fyrir stafsmenn. Samið hefur verið við fyrirtækið Sjómannaheilsu um að taka við allri veikindaskráningu og ráðgjöf fyrir starfsmenn, en fyrirtækið hefur sérhæft sig í að þjónusta sjávarúvegsfyrirtæki. Stofnandi fyrirtækisins, Guðni Arinbjarnar, er sérfræðingur í bæklunarskurðlækningum, en einnig viðurkenndur sjómannalæknir á Íslandi og í Noregi. Hann er því afar vel að sér í því hvernig á að fyrirbyggja og meðhöndla stoðkerfisvandamál, bæði hjá sjómönnum og starfsmönnum í landi. „Við töldum mikilvægt að bæta þjónustu á þessu sviði, enda ömurlegt þegar fólk verður óvinnufært vegna stoðkerfisvandamála sem hægt hefði verið að fyrirbyggja eða leysa með því að hjálpa fólki áður en vandamálin verða krónísk. Það er stundum sagt að sá sem er heilbrigður eigi sér margar óskir, en sá sem er veikur eigi sér bara eina ósk. Við viljum að okkar starfsmenn eigi sér margar óskir“, segir Hákon að lokum. Þjónusta Sjómannaheilsu verður kynnt nánar á næstu vikum, en Guðni mun þá koma í heimsókn og hitta starfsfólk. 
 
Starfsfólk fiskiðjuversins í Neskaupstað á heilsunámskeiðiStarfsfólk fiskiðjuversins í Neskaupstað á heilsunámskeiði

Enn eitt karlavígið kolfallið

Löndunarstelpurnar á Seyðisfirði. Talið frá vinstri: Dóra Sigfúsdóttir, Elísa Björt Einarsdóttir og Guðlaug Vala Smáradóttir. Ljósm. Gunnar SverrissonLöndunarstelpurnar á Seyðisfirði. Talið frá vinstri: Dóra Sigfúsdóttir, Elísa Björt Einarsdóttir og
Guðlaug Vala Smáradóttir. Ljósm. Gunnar Sverrisson
Lengi hefur verið litið svo á að landanir úr uppsjávarskipum væru karlmannsverk, en breyting hefur orðið á því að undanförnu á Seyðisfirði. Guðlaug Vala Smáradóttir hefur reyndar starfað í kringum landanir á Seyðisfirði í ein fjögur ár, en þegar kolmunna var landað úr Bjarna Ólafssyni AK um síðustu helgi störfuðu þrjár stúlkur við þá löndun: Guðlaug Vala var löndunarstjóri, Dóra Sigfúsdóttir starfaði í löndunarhúsinu og Elísa Björt Einarsdóttir vann í lest skipsins. Því er unnt að segja að þetta karlavígi sem landanirnar hafa verið sé kolfallið. Gunnar Sverrisson, verksmiðjustjóri í fiskimjölsverksmiðju Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði, segist ekki vita til þess að konur starfi annars staðar við landanir af þessu tagi , hvað þá að þrjár starfi við sömu löndunina. 
 
Heimasíðan sló á þráðinn til Guðlaugar Völu og spurði hana hvort þessi breyting fæli ekki í sér skýr tímamót. „Jú, það má alveg segja það. Ég hef að vísu unnið í tengslum við landanir alllengi en það er gaman að fá fleiri stelpur í hópinn. Og það er alveg nýtt að stelpa vinni í lestinni við löndun. Nú hefur Elísa unnið í lest í þremur eða fjórum löndunum og kann afar vel við starfið. Hún gefur strákunum sko ekkert eftir. Ég veit ekki til þess að stelpur sinni störfum sem þessum annars staðar en ég fullyrði að þessi störf eru ekkert frekar strákastörf en stelpustörf. Ég vil bara hvetja stelpur til að sækjast eftir störfum við landanir, þær eiga ekki að hika við það. Það eru einungis hefðir sem koma í veg fyrir að stelpur vinni svona störf,“ segir Guðlaug Vala.

75.000 tonn af kolmunna

Beitir NK á kolmunnamiðunum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBeitir NK á kolmunnamiðunum. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonFiskimjölsverksmiðjur Síldarvinnslunnar í Neskaupstað og á Seyðisfirði hafa tekið á móti um 75.000 tonnum af kolmunna til vinnslu það sem af er árinu. Til Neskaupstaðar hafa borist tæplega 44.000 tonn og til Seyðisfjarðar 31.000 tonn. Kolmunnaveiðin í færeysku lögsögunni hefur gengið afar vel að undanförnu og hafa skipin fyllt sig í fáum holum. Miklum kolmunna hefur verið landað í verksmiðjurnar að undanförnu. Börkur NK kom til Neskaupstaðar 1. maí með 2.200 tonn og sl. laugardag kom Beitir með 3.000 tonn. Bjarni Ólafsson AK landaði 1.730 tonnum á Seyðisfirði sl. laugardag og daginn eftir var landað 2.000 tonnum úr Margréti EA. Nú er verið að landa 1.600 tonnum úr Hákoni EA Seyðisfirði.
 
Verksmiðjustjórarnir Gunnar Sverrisson á Seyðisfirði og Hafþór Eiríksson í Neskaupstað segja að kolmunninn sé úrvalshráefni til vinnslu. Skipin komi með hráefnið vel kælt að landi og þá gangi vinnslan hratt og vel fyrir sig. Hvor verksmiðja vinnur um 1.200 tonn á sólarhring og mjölið sem fæst er mjög gott. Hins vegar gefur kolmunninn lítið lýsi enda fiskurinn heldur magur á þessum árstíma.
 
Í morgun var Börkur NK að fylla á miðunum. Aflinn er 2.200 tonn sem fékkst í sex holum. Að sögn Leifs Þormóðssonar stýrimanns gáfu holin frá 250 tonnum og upp í 450 tonn. Sagði hann að aflinn væri dálítið misjafn en almennt góður, til dæmis hefðu góð hol fengist bæði í gærkvöldi og í morgun.

Fínasti túr hjá Blængi

Landað úr Blængi NK. Ljósm. Hákon ErnusonLandað úr Blængi NK. Ljósm. Hákon ErnusonFrystitogarinn Blængur NK kom til Neskaupstaðar í gær að aflokinni 23 daga veiðiferð og löndun hófst úr skipinu í morgun. Aflinn er 646 tonn upp úr sjó og verðmæti hans 181 milljón króna. Uppistaða aflans er ufsi og karfi. Heimasíðan ræddi við Bjarna Ólaf Hjálmarsson skipstjóra og spurði fyrst hvar skipið hefði verið að veiðum. „Við vorum að veiðum í Berufjarðarál, á Halanum, á Reykjaneshrygg og á Selvogsbanka. Segja má að afli hafi verið góður allan túrinn og það var einnig ágætis veður. Vinnslan um borð gekk vel þannig að menn eru ágætlega sáttir. Segja má að þetta hafi bara verið fínasti túr,“ segir Bjarni Ólafur. 
 
Gert er ráð fyrir að Blængur haldi til veiða á ný á þriðjudag.

Samgöngusamningur

SamgöngusamningurFrá og með 1. maí getur starfsfólk Síldarvinnslunnar gert svonefndan samgöngusamning við fyrirtækið. Mun slíkur samningur gilda til 31. október. Samningurinn felur í sér að viðkomandi starfsmaður fer gangandi eða hjólandi í vinnuna a.m.k. þrjá daga í viku og auk þess fær hann 5.000 kr. í samgöngustyrk og er sá styrkur undanþeginn skatti. 
 
Að sögn Hákonar Ernusonar starfsmannastjóra fela samningar af þessu tagi í sér ávinning bæði fyrir viðkomandi starfsmenn og fyrirtækið. Starfsmennirnir munu hreyfa sig meira og bæta heilsu sína auk þess sem þeir munu stuðla að sparnaði fyrir heimilin og bættu umhverfi. Fyrirtækið mun njóta þess að starfsmenn verða heilbrigðari auk þess sem minni þörf verður fyrir bílastæði við starfsstöðvar þess. 
 
Starsmenn sem vilja gera samgöngusamning við fyrirtækið geta snúið sér beint til starfsmannastjóra eða stjórnenda á viðkomandi vinnustað. Því miður gefst sjómönnum á skipum fyrirtækisins ekki kostur á samgöngusamningi vegna eðlis starfa þeirra. Þeir eru hins vegar hvattir til að hreyfa sig og vinna að bættri heilsu.

Góður gangur í kolmunnaveiðunum

Beitir NK er á leiðinni á kolmunnamiðin eftir að hafa landað 3.000 tonnum á Seyðisfirði. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBeitir NK er á leiðinni á kolmunnamiðin eftir að hafa landað
3.000 tonnum á Seyðisfirði. Ljósm. Helgi Freyr Ólason
Síðustu daga hefur verið góður gangur í kolmunnaveiðunum í færeysku lögsögunni og hafa skipin verið að fá góðan afla eftir að hafa togað í stuttan tíma. Skipin hafa komið til löndunar í Neskaupstað og á Seyðisfirði hvert af öðru með fullfermi og fiskimjölsverksmiðjurnar hafa haft nóg að gera. Börkur NK landaði í Neskaupstað aðfaranótt laugardags og Bjarni Ólafsson AK kom í kjölfar hans. Beitir NK kom síðan til Seyðisfjarðar á sunnudag og Margrét EA er á leiðinni þangað. Hákon EA kom til Neskaupstaðar í morgun og er að landa 340 tonnum af frystum kolmunna og mun síðan landa um 1.500 tonnum í fiskimjölsverksmiðjuna. 
 
Beitir NK er á leið á miðin og sló heimasíðan á þráðinn til Tómasar Kárasonar skipstjóra. „Jú, við erum á leiðinni á miðin eftir að hafa landað 3.000 tonnum á Seyðisfirði. Það hefur verið mjög góð veiði frá því undir lok síðustu viku. Kolmunninn hefur þétt sig og þá batnar aflinn. Skipin eru gjarnan að fá 400-500 tonn eftir að hafa togað í fimm tíma og aflinn hefur reyndar farið upp í 700 tonn. Áður þurfti að toga í eina fimmtán tíma til að fá 400 tonna afla. Það hefur verið góð veiði hjá öllum skipum þarna, en skipin eru færeysk og rússnesk auk íslensku skipanna. Menn eru bara bjartsýnir hvað varðar framhald veiðanna. Vonandi gengur þetta svona áfram,“ segir Tómas.

Nýja Vestmannaey var sjósett í morgun

Vestmannaey 3

Hin nýja Vestmannaey á prammanum rétt áður en byrjað er að sökkva honum.
Ljósm.: Kjell Stian Brunes.

Vestmannaey 4

Hin nýja Vestmannaey flaut klukkan 10.54 í morgun.
Ljósm.: Guðmundur Alfreðsson

                Hin nýja Vestmannaey sem er í smíðum hjá skipasmíðastöðinni Vard í Aukra í Noregi var sjósett í morgun. Sjósetningin átti sér stað með nokkuð óvenjulegum hætti og lýsir Guðmundur Alfreðsson útgerðarstjóri Bergs-Hugins henni svo: „Skipið var dregið út úr húsi í gær og því síðan komið fyrir á pramma. Pramminn var síðan dregin út á flóa og þar er honum sökkt undan skipinu þar til það flýtur. Byrjað var að dæla sjó í prammann klukkan fimm í morgun og Vestmannaey flaut akkúrat klukkan 10.54 þannig að þetta tók töluverðan tíma. Skipið er glæsilegt á floti og allir afar ánægðir með vel unnið verk. Ráðgert er að vélar skipsins verði gangsettar 5. eða 7. maí. Hinn 6. maí er mánudagur og það kemur ekki til greina að gangsetja vélarnar á mánudegi,“ segir Guðmundur.

                Guðmundur segir að ráðgert sé að afhending skipsins fari fram 2. júlí nk.

Nýja Vestmannaey komin út úr húsi

Vestmannaey 2

Nýja Vestmannaey tekin út úr húsi. Ljósm: Guðmundur Alfreðsson

Hin nýja Vestmannaey var tekin út úr húsi í morgun, máluð og fín. Skipið er smíðað í skipasmíðastöð Vard í Aukra í Noregi. Notaður er vagn til að færa skipið út úr húsinu og mun hann flytja það út á pramma. Pramminn verður síðan dreginn út og fjörð og þar verður honum sökkt undan skipinu. Gert er ráð fyrir að Vestmannaey muni fljóta í fyrramálið.

                Guðmundur Alfreðsson útgerðarstjóri Bergs-Hugins er í Aukra og fylgist grannt með. Hann segir að mönnum lítist afar vel á Vestmannaey og brosi allan hringinn. Þá segir hann að gert sé ráð fyrir að vélar skipsins verði gangsettar 4. eða 5. maí.

Vestmannaey 1

Í skipinu eru tvær aðalvélar og tvær skrúfur. Ljósm: Guðmundur Alfreðsson

                Systurskip Vestmannaeyjar, Bergey, er einnig í smíðum í Aukra og er ráðgert að það verði sjósett í ágúst nk. Skipin eru tæplega 29 metrar að lengd og 12 metra breið og há. Sumir segja að þessi skip séu stór-lítil.

Síldarvinnslan og Sjávarútvegsskólinn

Guðrún Arndís Jónsdóttir frá Háskólanum á Akureyri og Sigurður Steinn Einarsson frá Síldarvinnslunni undirrita samning um Sjávarútvegsskólann. Ljósm. Hákon ErnusonGuðrún Arndís Jónsdóttir frá Háskólanum á Akureyri og
Sigurður Steinn Einarsson frá Síldarvinnslunni undirrita
samning um Sjávarútvegsskólann. Ljósm. Hákon Ernuson
Hinn 15. apríl sl. var skrifað undir samning sem felur í sér að Síldarvinnslan muni taka þátt í rekstri Sjávarútvegsskóla Austurlands eins og undanfarin ár. Það er Háskólinn á Akureyri sem annast skólahaldið en skólinn er ætlaður nemendum sem hafa nýlokið 8. bekk grunnskóla. Gert er ráð fyrir að kennt verði í eina viku á hverjum kennslustað en auk Neskaupstaðar verður kennt á eftirtöldum stöðum á Austfjörðum: Fáskrúðsfirði, Eskifirði, Seyðisfirði og Vopnafirði. 
 
Umsjónarmaður Sjávarútvegsskólans er Guðrún Arndís Jónsdóttir en hún er forstöðumaður Sjávarútvegsmiðstöðvar Háskólans á Akureyri. Segir Guðrún að skipulag skólahaldsins sé vel á veg komið og meðal annars sé lokið við að ráða kennara til starfa. Mun kennslan á Austfjörðum fara fram í júní- og júlímánuði nk. Skólinn er starfræktur í samstarfi við vinnuskóla viðkomandi sveitarfélaga og munu vinnuskólarnir ásamt sjávarútvegsfyrirtækjum tryggja að nemendur haldi fullum launum á meðan kennsla fer fram. 
 
Saga Sjávarútvegsskólans er athyglisverð en Síldarvinnslan kom skólanum á fót árið 2013 og bar hann þá nafnið Sjávarútvegsskóli Síldarvinnslunnar. Árið eftir var boðið upp á fræðsluna í allri Fjarðabyggð og var skólinn þá nefndur Sjávarútvegsskóli Fjarðabyggðar. Árið 2015 var fræðslan skipulögð um allt Austurland og var nafni skólans breytt í samræmi við það og hann nefndur Sjávarútvegsskóli Austurlands. Árið 2016 hóf Háskólinn á Akureyri að annast skólahaldið og hefur Sjávarútvegsskólinn nú einnig teygt anga sína til Norðurlands. Þá hefur Sjávarútvegsskóli Ísafjarðarbæjar einnig verið starfræktur að austfirskri fyrirmynd. 

Um 12.000 tonn af kolmunna komin á land og meira á leiðinni

Gott kolmunnahol hjá Beiti NK í færeysku lögsögunni. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonGott kolmunnahol hjá Beiti NK í færeysku lögsögunni.
Ljósm. Helgi Freyr Ólason
Fyrsti kolmunninn úr færeysku lögsögunni barst til verksmiðja Síldarvinnslunnar í Neskaupstað og á Seyðisfirði nú fyrir páskana. Nú eru komin á land um 12.000 tonn og meira á leiðinni. Veiðin hefur verið þokkaleg að undanförnu.
 
Til Seyðisfjarðar kom Margrét EA með 2.000 tonn hinn 16. apríl og Bjarni Ólafsson AK með 1.700 tonn hinn 18. apríl. Börkur NK kom síðan með rúm 2.100 tonn hinn 20. apríl og nú er verið að landa 1.500 tonnum úr Hákoni EA.
 
Til Neskaupstaðar kom Beitir NK með 3.200 tonn hinn 20. apríl og Bjarni Ólafsson AK með 1.100 tonn í gærkvöldi. Polar Amaroq mun landa þar rúmlega 200 tonnum í kvöld, en skipið kemur í land til að lagfæra veiðarfæri og Margrét EA er á leiðinni með 2.000 tonn.
 
Að sögn Gunnars Sverrissonar verksmiðjustjóra á Seyðisfirði er kolmunninn fínt hráefni enda kemur fiskurinn vel kældur úr skipunum. Á þessum árstíma er kolmunninn þó ekki mjög feitur. Hafþór Eiríksson verksmiðjustjóri í Neskaupstað tekur undir með Gunnari og segir að vinnslan gangi mjög vel.
 

Fyrstu skipin með kolmunna úr færeysku lögsögunni á landleið

Bjarni Ólafsson AK er væntanlegur til Neskaupstaðar með kolmunnafarm á morgun. Ljósm. Hákon ErnusonBjarni Ólafsson AK er væntanlegur til Neskaupstaðar með kolmunnafarm á morgun. Ljósm. Hákon ErnusonFyrstu kolmunnaskipin sem eru að veiðum í færeysku lögsögunni eru að fylla um þessar mundir og eru jafnvel á landleið. Margrét EA er á leið til Seyðisfjarðar með 2.000 tonn og Polar Amaroq er á leið til Skagen í Danmörku einnig með 2.000 tonn. Heimasíðan ræddi við Runólf Runólfsson skipstjóra á Bjarna Ólafssyni AK og spurði frétta af kolmunnamiðunum. „Það er í sannleika sagt heldur rólegt yfir veiðunum og veðrið er búið að vera skelfilegt. Hér er mikill fjöldi skipa að veiðum. Þau eru færeysk, rússnesk og íslensk og þau eru að fá misjafnan afla en toga gjarnan lengur en oft áður. Að undanförnu hafa íslensku skipin yfirleitt verið að fá 250 til 400 tonn eftir að hafa togað frá 10 og upp í 18 tíma. Við erum nú með okkar fimmta hol í veiðiferðinni og leggjum væntanlega af stað til Neskaupstaðar að því loknu. Besta holið hjá okkur var 600 tonn og er það með allra besta móti en lakasta holið gaf einungis 100 tonn,“ segir Runólfur.

Metafli hjá Eyjunum

Bergey VE að veiðum í skjóli við Vestmannaeyjar. Varðskip fylgist með. Ljósm. Birgir Þór SverrissonBergey VE að veiðum í skjóli við Vestmannaeyjar.
Varðskip fylgist með. Ljósm. Birgir Þór Sverrisson
Veiðar ísfisktogaranna Vestmannaeyjar VE og Bergeyjar VE hafa gengið afar vel það sem af er árinu. Á fyrstu þremur mánuðum ársins hafa skipin aldrei veitt jafn mikið. Afli skipanna nemur 3.200 tonnum af slægðum fiski það sem af er árinu en til samanburðar veiddu þau 2.900 tonn á sama tíma í fyrra sem þá var metafli. Uppistaða aflans hefur verið þorskur, ufsi og ýsa. Í fyrstu var ýsan treg en fór að veiðast af krafti í lok marsmánaðar. Það er ekki einungis aflinn sem hefur verið góður hjá Eyjunum heldur hefur aflaverðmætið einnig aukist til muna á milli ára.
 
Eins og venjulega hefur veður haft mikil áhrif á veiðar skipanna. Veðrið hefur oft verið óhagstætt og þá hefur það gert það að verkum að skipin hafa verið bundin tilteknum veiðisvæðum. Lengi vel var til dæmis aðeins hægt að sækja á mið sem voru í skjóli við Vestmannaeyjar.
 
Í marsmánuði síðastliðnum fóru Eyjarnar samtals í 21 veiðiferð og var afli þeirra 1.500 tonn. Það gerir 34 tonn á veiðidag sem verður að teljast harla gott.

Enginn kraftur í kolmunnaveiðunum ennþá

Polar Amaroq. Ljósm. Geir ZoegaPolar Amaroq. Ljósm. Geir ZoegaÍslensk skip hafa hafið kolmunnaveiðar í færeysku lögsögunni en heldur rólegt er yfir veiðunum ennþá. Heimasíðan ræddi við Sigurð Grétar Guðmundsson skipstjóra á Polar Amaroq og spurði hvernig  gengi. „Þetta fer hægt af stað. Við erum búnir að taka tvö hol. Í því fyrra fengust 340 tonn eftir að hafa togað í 17 tíma og í því síðara fengust 320 tonn eftir 22 tíma. Við erum á línunni um 120 mílur suðvestur af Suðurey. Hérna er mikill fjöldi skipa og þau eru færeysk, rússnesk og íslensk auk okkar. Núna eru 20 skip að toga hér í næsta nágrenni við okkur. Færeyingarnir segja að enn séu nokkrir dagar í að kolmunninn gangi fyrir alvöru inn í lögsöguna, en hann hefur gengið hægt norður eftir nú síðustu dagana. Vissulega gæti hann þó tekið strauið með fallinu og þá er þetta fljótt að gerast,“ segir Sigurður Grétar.
 

Þegar síld var landað úr landgöngupramma

Síld söltuð á söltunarstöðinni Sólbrekku í Mjóafirði sumarið 1965.Síld söltuð á söltunarstöðinni Sólbrekku í
Mjóafirði sumarið 1965.
Hinn 24. mars árið 1965 var hlutafélagið Sólbrekka stofnað. Tilgangur félagsins var að koma á fót síldarsöltunarstöð og hefja síldarsöltun í Mjóafirði eystra. Hluthafarnir í félaginu voru Þórður Óskarsson, skipstjóri á Sólfara AK, Björn J. Björnsson og Gunnar Ólafsson, en þeir voru allir frá Akranesi. Þá átti Dýrleif Hallgrímsdóttir, eiginkona Gunnars, hlut í félaginu og einnig Vilhjálmur Hjálmarsson á Brekku í Mjóafirði.
 
Bryggjan á Brekku var lagfærð og endurbætt og  kom  félagið þar upp myndarlegri söltunarstöð. Ráðast þurfti í ýmsar framkvæmdir og meðal annars var reistur íbúðarbraggi fyrir starfsfólk. Söltun hófst síðan sumarið 1965 og var saltað á stöðinni í fjögur sumur. Árið 1965 var saltað í 5.490 tunnur, árið 1966 í 7.580 tunnur, árið 1966 í 4.396 tunnur og árið 1968 í 4.092 tunnur.
 
Sólfari AK landar síld til söltunar. Myndin er líklega tekin í hádegishléi. Ljósm. Jón SkaptiSólfari AK landar síld til söltunar. Myndin er líklega tekin
í hádegishléi. 
Söltunarstöðin Sólbrekka var um margt einstök. Hún var eina stöðin á þessu síldveiðitímabili sem ekki var starfrækt í þéttbýli eða í næsta nágrenni þéttbýlis. Þá var engin síldarverksmiðja í Mjóafirði og því þurfti að flytja slóg og úrgangssíld til Neskaupstaðar þar sem síldarverksmiðja Síldarvinnslunnar tók við hráefninu. Fyrsta árið var slógið og úrgangssíldin  flutt á milli í landgöngupramma sem flóabáturinn dró. Eftir það voru þurrafúabátar notaðir til flutninganna en flóabáturinn dró þá einnig. Heimasíðan ræddi stuttlega við Gunnar Ólafsson, sem var einn eigenda Sólbrekku, og spurði hann fyrst hvort það hafi almennt þótt skynsamlegt að koma upp síldarsöltunarstöð í Mjóafirði. „Nei, blessaður vertu, mörgum þótti þetta arfavitlaust. Sumir sögðu að þetta væri það vitlausasta sem við gætum gert, því þarna væri ekkert fólk og engin síldarverksmiðja. Menn hristu endalaust hausinn yfir þessu en samt sem áður létum við af þessu verða. Þarna var byggður þrjátíu manna braggi, keyptar tvær rafstöðvar og allur búnaður á söltunarstöðina. Mjóafjarðarhreppur lagfærði bryggjuna og fékk olíutank sem nauðsynlegt var að hafa. Landgönguprammann til að flytja slóg og úrgangssíld til Neskaupstaðar fengum við vestur á fjörðum. Hann var einungis notaður fyrsta sumarið. Hann lak og ekki var talið forsvaranlegt að nota hann lengur. Eftir það notuðum við afskráða þurrafúabáta í flutningana sem flóabáturinn dró. Fyrst var það bátur sem hét Skíðblaðnir frá Vestmannaeyjum og síðan Hafnfirðingur frá Hafnarfirði. Pramminn er sérstaklega eftirminnilegur, en hann var yfirleitt kallaður“ Járnhausinn“ á meðan hann var í notkun eystra. Við áttum víst að skila prammanum aftur vestur en af því varð aldrei og hann er því enn í Mjóafirði. Slógið og úrgangssíldin fóru í verksmiðju Síldarvinnslunnar í Neskaupstað og við áttum afar gott samstarf við Norðfirðinga. Fyrst vorum við í sambandi við Hermann Lárusson framkvæmdastjóra Síldarvinnslunnar en síðasta árið hafði Ólafur Gunnarsson tekið við af honum. Hjá söltunarstöðinni var mest saltað úr Sólfara AK en eins komu Norðfjarðarbátar og lönduðu hjá okkur í töluverðum mæli. Starfsfólk kom víða að til starfa á stöðinni. Þarna störfuðu til dæmis Akurnesingar og Siglfirðingar og svo auðvitað einhverjir heimamenn. Það fól í sér mikla vinnu að láta þetta gerast en þessi tími var skemmtilegur og hann er afskaplega eftirminnilegur,“ segir Gunnar.
 
Flóabáturinn að draga landgönguprammann til Neskaupstaðar.Flóabáturinn að draga landgönguprammann
til Neskaupstaðar.
Allir sem heimsækja Mjóafjörð sjá merkisprammann sem einu sinni gegndi því hlutverki að flytja síld á milli fjarða og var kallaður „Járnhausinn“.  Pramminn liggur í fjörunni innarlega í firðinum norðanverðum rétt við þjóðveginn þar sem hann hægt og bítandi verður riði að bráð. Þess má einnig geta að bragginn sem Sólbrekkumenn reistu í Mjóafirði hefur gegnt mikilvægu hlutverki í byggðarlaginu eftir að síldin hvarf á braut. Hann hefur meðal annars verið notaður sem skóli og gistiheimili.
 
Myndirnar sem fylgja og teknar voru sumarið 1965 eru úr safni Jóns Skafta Kristjánssonar sem gegndi starfi vélstjóra á Sólfara AK á síldarárunum.
 
 Við bryggjuna sést landgöngupramminn hálffullur af slógi og úrgangssíld. Ljósm. Jón SkaptiVið bryggjuna sést landgöngupramminn hálffullur af
slógi og úrgangssíld. 
 Landgöngupramminn liggur nú í fjörunni innarlega í Mjóafirði norðanverðum. Ljósmynd fengin hjá FjarðabyggðLandgöngupramminn liggur nú í fjörunni innarlega í Mjóafirði norðanverðum. Ljósmynd fengin hjá Fjarðabyggð
 
 

Kolmunnaskipin halda til veiða

Gott kolmunnahol. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonGott kolmunnahol. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonKolmunnaskipin sem legið hafa í Norðfjarðarhöfn að undanförnu halda nú til veiða í færeysku lögsöguna hvert af öðru. Polar Amaroq lét úr höfn um hádegi í gær og Beitir NK í morgun. Gert er ráð fyrir að Bjarni Ólafsson AK sigli í kjölfar þeirra á fimmtudag. Börkur NK er hins vegar í slipp á Akureyri og mun væntanlega ekki fara niður fyrr en á fimmtudag.
 
Samkvæmt nýjustu heimildum eru heldur litlar fréttir af veiði í færeysku lögsögunni. Þar eru rússnesk og færeysk skip að veiðum eins og er.
 
 
 
 

Örlagaríkt fótbrot

Börkur NK lætur úr höfn um mánaðamótin maí/júní 1976 áleiðis í Norðursjó. Norðfirðingar gerðu ekki ráð fyrir að sjá skipið á ný. Ljósm. Björn Björnsson yngriBörkur NK lætur úr höfn um mánaðamótin maí/júní 1976
áleiðis í Norðursjó. Norðfirðingar gerðu ekki ráð fyrir að
sjá skipið á ný. Ljósm. Björn Björnsson yngri
Síldarvinnslan festi kaup á stóru uppsjávarskipi árið 1973. Skipið fékk nafnið Börkur og var gjarnan nefnt Stóri-Börkur á sínum tíma. Gert var ráð fyrir að Börkur myndi henta vel til loðnuveiða og eins voru bundnar vonir við að skipið gæti veitt kolmunna. Kaupin á Berki vöktu nokkra athygli og þótti sumum að þau einkenndust af mikilli bjartsýni.
 
Erfiðlega gekk að finna næg verkefni fyrir Börk fyrstu árin eftir að skipið var keypt. Loðnuvertíðin var stutt og kolmunnaveiðarnar gengu ekki sem skyldi. Reynt var að finna ný verkefni fyrir skipið og haustið 1975 var það sent til loðnuveiða í Barentshafi ásamt fleiri íslenskum skipum og síðar þetta sama haust lagði það stund á makrílveiðar undan ströndum norðvestur Afríku.
 
Að því koma að stjórn Síldarvinnslunnar taldi óhjákvæmilegt að setja Börk á söluskrá vegna verkefnaskorts. Ekki var þess langt að bíða að fyrirspurnir bærust um kaup á skipinu og komu þær frá norskum útgerðarfyrirtækjum. Í maímánuði 1976 kom norskur útgerðarmaður til Neskaupstaðar í þeim tilgangi að skoða Börk með kaup í huga. Leiddi sú skoðun til þess að undirritaður var bráðabirgðasamningur um kaupin en í samningnum voru nokkrir fyrirvarar. Samkvæmt samningnum var gert ráð fyrir að Börkur yrði afhentur norska kaupandanum hinn 15. júlí og yrði skipið afhent með veiðarfærum. Í stað Barkar ráðgerði Síldarvinnslan að festa kaup á togara.
 
Ekki voru allir sáttir við þá ákvörðun að selja Börk og bentu á að nýlokið væri við byggingu nýrrar loðnuverksmiðju í Neskaupstað í stað þeirrar sem eyðilagðist í snjóflóði 1974 og því væri nauðsynlegt fyrir fyrirtækið að eiga öflugt loðnuskip.
 
Börkur NK tók kveðjuhring á Norðfirði áður en lagt var af stað í Norðursjóinn. Ljósm. Björn Björnsson yngriBörkur NK tók kveðjuhring á Norðfirði áður en lagt var af
stað í Norðursjóinn. Ljósm. Björn Björnsson yngri
Þegar þarna var komið sögu hafði Síldarvinnslunni verið úthlutað 340 tonna síldarkvóta í Norðursjó fyrir Börk og var ákveðið að skipið héldi þangað til síldveiða um mánaðamótin maí-júní. Áður en Börkur lagði af stað var gengið frá öllu um borð með það í huga að skipið yrði síðan afhent nýjum eiganda í Danmörku þegar síldveiðinni lyki. Börkur hafði verið tekinn vel í gegn og var nýmálaður og fínn. Síldarnótin var í nótakassanum og loðnunótin í lestinni enda áttu veiðarfærin að fylgja skipinu til nýs eiganda. Þegar Börkur lét úr höfn tók hann hring á firðinum og flautaði með skipsflautunni í kveðjuskyni. Norðfirðingar áttu ekki von á því að sjá Stóra-Börk á ný.
 
Á meðan Börkur var við síldveiðarnar í Norðursjó fóru Síldarvinnslumenn til Noregs og skoðuðu þar 400 tonna togara sem mögulegt var að kaupa þegar salan á Berki yrði að veruleika. Væntanlegur kaupandi Barkar ætlaði að koma til Danmerkur og skoða skipið enn frekar áður en af kaupunum yrði. Bið varð á því að kaupandinn skilaði sér og loks bárust þær fréttir að hann hefði fótbrotnað og væri ekki ferðafær eins og á stæði. 
 
Aflaskipið Börkur NK með fullfermi af loðnu, en alls fiskaði skipið yfir 1,5 milljón tonna á meðan það var í eigu SíldarvinnslunnarAflaskipið Börkur NK með fullfermi af loðnu,
en alls fiskaði skipið yfir 1,5 milljón tonna á meðan það var í eigu Síldarvinnslunnar
Einmitt á þeim tíma sem beðið var eftir norska kaupandanum í Norðursjó hófust sumarloðnuveiðar í fyrsta sinn við Ísland. Börkur var samstundis kallaður heim úr Norðursjónum og sendur til loðnuveiða fyrir norðan land. Tilkoma sumarloðnuveiðanna breytti miklu hvað söluáformin varðaði og brátt tók stjórn Síldarvinnslunnar ákvörðun um að taka Stóra-Börk af söluskrá.
 
Fótbrot norska útgerðarmannsins skipti miklu máli í þessari sögu. Ekki er ólíklegt að ef norski útgerðarmaðurinn hefði komið til Danmerkur á tilsettum tíma hefði skipið verið selt. Einn stjórnarmanna Síldarvinnslunnar hafði orð á því síðar að þarna hefðu örlögin gripið inn í og fótbrotið reynst gæfuríkt fyrir Síldarvinnsluna. Hér skal það rifjað upp að Stóri-Börkur var í eigu Síldarvinnslunnar allt til ársins 2016 og bar reyndar nafnið Birtingur á árunum 2012-2016. Afli skipsins á þeim 43 árum sem það var í eigu Síldarvinnslunnar nam 1.546.235 tonnum sem er með því almesta sem íslenskt skip hefur borið að landi.
 
 
 
 
 
 
 
 

Blængur með fullfermi

Landað úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonLandað úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonFrystitogarinn Blængur NK kom til Neskaupstaðar í morgun að afloknum tuttugu og fjögurra daga túr, en haldið var til veiða hinn 10. mars. Aflinn er rúmlega 600 tonn upp úr sjó og er frystilestin sneisafull. Uppistaða aflans er karfi og ýsa og er verðmæti hans 181 milljón króna. Í veiðiferðinni var gullkarfi veiddur á Melsekk, djúpkarfi í Skerjadýpinu og ýsa á Selvogsbanka. Theodór Haraldsson skipstjóri segir að þetta hafi verið fínasti túr hvað veiðina varðar en veðrið hafi verið djöfullegt nánast allan tímann. „ Í sannleika sagt var veðrið einungis skaplegt síðustu tvo dagana. Einu sinni fórum við í var við Garðskagann en þá var veðrið snarvitlaust og tíu metra ölduhæð. Í túrnum vorum við tvo sólarhringa frá veiðum vegna veðurs en annars var oft verið að veiða í vitlausu veðri. Manni fannst vera blíða þegar hann fór undir fimmtán metrana. Veðurfarslega var þetta fjarri því að vera skemmtileg veiðiferð en það var hins vegar ávallt góð veiði,“ segir Theodór.
 
Gert er ráð fyrir að Blængur haldi aftur til veiða á sunnudagskvöld.

Kolmunnaflotinn bíður átekta

Kolmunnaflotinn í Norðfjarðarhöfn. Frá vinstri: Bjarni Ólafsson AK, Börkur NK, Beitir NK og Polar Amaroq.  Ljósm. Smári GeirssonKolmunnaflotinn í Norðfjarðarhöfn. Frá vinstri: Bjarni
Ólafsson AK, Börkur NK, Beitir NK og Polar Amaroq.
Ljósm. Smári Geirsson
Í Norðfjarðarhöfn liggja kolmunnaskip og er þess beðið að kolmunninn gangi inn í færeyska lögsögu svo veiðar geti hafist þar. Skipin veiddu í alþjóðasjó vestur af Írlandi í febrúar- og marsmánuði en þegar kolmunninn gekk inn í Evrópusambandslögsögu var gert hlé á veiðunum. Í fyrra hófust veiðar í færeysku lögsögunni snemma í aprílmánuði og var kolmunna sem þar veiddist fyrst landað á Seyðisfirði og í Neskaupstað 12. og 13. apríl. Veiðarnar í færeysku lögsögunni í fyrra fóru afar vel af stað og var mikið af fiski að sjá. Nú er beðið kolmunnafrétta úr lögsögunni við Færeyjar og eru kolmunnaskipin í Norðfjarðarhöfn í startholunum.

Undirflokkar