Góð makrílveiði djúpt vestur af landinu

Polar Princess partrollar með Polar Amaroq í grænlensku lögsögunni  Ljósm. Geir ZoëgaPolar Princess partrollar með Polar Amaroq í
grænlensku lögsögunni Ljósm. Ólafur Sigurðsson
Eins og fram hefur komið hófst makrílvinnsla í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar í Neskaupstað hinn 1. agúst sl. en þá kom Beitir NK með afla sem fékkst vestur af Vestmannaeyjum og á Papagrunni. Börkur NK kom síðan til löndunar sl. nótt með 550 tonn sem fengust fyrir vestan. Makríllinn virðist helst halda sig djúpt vestur af landinu og þar er góð veiði um þessar mundir. Bæði Beitir og Bjarni Ólafsson AK stefna nú hraðbyri á þau mið.
 
Eðlilega eru menn eystra ósáttir við hvar makríllinn heldur sig um þessar mundir en reiknað er með að hann færi sig á nálægari mið með tímanum. 
 
Grænlenska skipið Polar Amaroq hefur verið að makrílveiðum í grænlenskri lögsögu frá því í lok júní en Polar Amaroq partrollarar með Polar Princess. Heimasíðan sló á þráðinn til Geirs Zoëga skipstjóra á Polar Amaroq og spurði hann hvernig vertíðin hefði gengið. „Vertíðin hefur gengið afar vel hjá okkur það sem af er og við erum nú að landa fullfermi af frystum makríl í fjórða sinn. Það hefur verið mjög mikið af makríl í grænlensku lögsögunni og hann er nú að ganga yfir í íslenska lögsögu vestur af landinu. Þar er nú mokveiði beggja vegna línunnar. Það verður spennandi að sjá hvert makríllinn gengur síðan. Mun hann ganga norður fyrir eða suður fyrir landið? Það veit í reynd enginn. Þetta er stór og góður makríll en það er töluverð áta í honum. Við á Polar Amaroq erum afar sáttir við vertíðina hingað til. Við erum búnir að veiða meira en alla vertíðina í fyrra. Þetta hefur sannast sagna verið alger veisla,“ segir Geir Zoëga.

Fimm þúsund tonn og milljarður

Rúnar skipstjóri

Rúnar L. Gunnarsson skipstjóri sker 5 þúsund tonna tertuna. Ljósm: Ómar Bogason

                Ísfisktogarinn Gullver NS landaði 102 tonnum á Seyðisfirði sl. þriðjudag. Þar með náði afli skipsins fimm þúsund tonna markinu á þessu fiskveiðiári. Í tilefni þessara tímamóta var efnt til veislu um borð og gæddu menn sér á dýrindis tertu í borðsalnum. Skipið hefur aldrei fært á land jafn mikinn afla á einu ári en næstmesti ársaflinn er 4.400 tonn á árinu 2004.

                Gullver kom aftur til löndunar í dag og er afli skipsins 106 tonn. Þar með var öðrum tímamótaáfanga náð því aflaverðmæti skipsins á fiskveiðiárinu náði þá einum milljarði.

                Útgerð Gullvers hefur gengið afar vel að undanförnu en skipstjórar eru þeir Rúnar L. Gunnarsson og Þórhallur Jónsson. Jónas Jónsson var skipstjóri fyrstu fjóra mánuði fiskveiðiársins en Rúnar tók við af honum.

Gullver NS

Gullver NS heldur til veiða sl. fimmtudag. Ljósm: Ómar Bogason

                Þórhallur skipstjóri segir að búið sé að ganga afar vel á Gullver að undanförnu. „Staðreyndin er sú að þó að skipið sé gamalt þá er það ótrúlega gott – það hefur alltaf fiskast vel á það og það er ótrúlega gott í sjó. Þennan góða árangur má einnig þakka veiðarfærunum og frábærum köllum um borð. Síðustu ár höfum við einnig verið tiltölulega frjálsir varðandi það hvað við veiðum. Áður var það ekki svo,“ segir Þórhallur.

Afli Gullvers

                Rúnar L. Gunnarsson skipstjóri tekur undir með Þórhalli. „Það hefur gengið afar vel hjá okkur að undanförnu. Auðvitað skýrist það fyrst og fremst af því að við höfum haft nægan kvóta og skipið er afar vel nýtt. Megnið af fiskveiðiárinu höfum við veitt á okkar hefðbundnu miðum út af Suðausturlandi en við fórum einnig fjóra túra á Selvogsbanka. Hér um borð eru auðvitað allir ánægðir með árangurinn,“ segir Rúnar.

Góð kolmunnaveiði í íslenskri lögsögu í júlí

 

BO sept 2016 SG

Bjarni Ólafsson AK aflaði vel í júlí. Ljósm: Smári Geirsson

Góð kolmunnaveiði hefur verið í íslenskri lögsögu í júlí síðastliðnum en alls bárust 17.400 tonn til Síldarvinnslunnar. Bjarni Ólafsson AK aflaði tæpum 6.400 tonna, Börkur NK 5.400 tonna, Beitir NK 3.300 tonna og önnur skip 2.300 tonna.

Bjarni Ólafsson AK kom með fullfermi til Neskaupstaðar alls fjórum sinnum í júlí. Að sögn Gísla Runólfssonar skipstjóra á Bjarna Ólafssyni AK gekk veiðin framar vonum og  voru þeir að fylla í aðeins 5-6 holum. „Sumir vilja meina að við höfum verið heppnir en þetta snýst ekkert um heppni heldur lagni og þolinmæði“ segir Gísli að lokum.

Nú hafa skip Síldarvinnslunnar hins vegar gert hlé á kolmunnaveiðum og snúið sér til makrílveiða.

Makrílvinnsla hafin í Neskaupstað

FV makrilvinnsla agust 2016 HE

Makrílvertíðin er hafin í Neskaupstað. Ljósm: Smári Geirsson

Vinnsla á makríl hófst í fiskiðjuverinu í morgun þegar Beitir NK kom inn til löndunar. Beitir hóf veiðar vestur af Vestmannaeyjum en endaði veiðiferðina austur á Papagrunni. Samkvæmt Árna Frey verkstjóra í fiskiðjuverinu gengur þokkalega að snúa verksmiðjunni í gang og að makríllinn liti vel út. Starfsmenn séu mjög glaðir með að vertíðin sé hafin.

Á eftir Beiti kemur Börkur NK inn til löndunar. Eftir að vinnslu á afla Barkar líkur verður gefið frí um verslunarmannahelgi svo starfsmenn geti tekið þátt í glæsilegum viðburðum Neistaflugs.

Starfsmönnum Síldarvinnslunnar býðst að kaupa niðurgreidd armbönd á alla viðburði helgarinnar og hvetur önnur fyrirtæki í Fjarðabyggð að bjóða upp á slíkt hið sama.

HUGMYNDASAMKEPPNI UM ÚTFÆRSLU Á MINNINGAREIT

Capture

                Síldarvinnslan hf. áformar að láta gera minningareit á austasta hluta grunns gömlu fiskimjölsverksmiðjunnar sem eyðilagðist í snjóflóði 20. desember 1974. Reiturinn verður helgaður þeim sem farist hafa í störfum hjá fyrirtækinu. Á grunninum stendur gamall gufuketill og er gert ráð fyrir að hann verði hluti reitsins.

                Efnt verður til samkeppni um útfærslu á minningareitnum þar sem almenningi gefst kostur á að setja fram hugmyndir. Þátttakendur í samkeppninni eru beðnir um að hafa eftirfarandi í huga:

  • Reiturinn á að vera friðsæll og hlýlegur staður
  • Á reitnum á að vera aðstaða til að setjast niður og njóta kyrrðar
  • Koma skal fyrir minningaskjöldum eða skildi um þá sem látist hafa
  • Sögu fyrirtækisins skulu gerð skil á skiltum

Hafa skal í huga við gerð tillagna að reiturinn verði þannig gerður að auðvelt verði að sinna viðhaldi hans.

Heimilt er að skila inn tillögum bæði í máli og myndum. Gert er ráð fyrir að hver tillaga verði kynnt á 1-3 blaðsíðum í stærðinni A4.

Sérstök dómnefnd mun yfirfara þær tillögur sem berast og veitt verða verðlaun að upphæð kr. 600.000 fyrir vinningstillöguna. Síldarvinnslan áskilur sér rétt til að hafna öllum tillögum en jafnframt er gert ráð fyrir að arkitekta- eða verkfræðistofa fullvinni þá tillögu sem fyrir valinu verður. Dómnefnd er heimilt að nýta fleiri en eina tillögu til frekari úrvinnslu og skiptist þá verðlaunaféð á milli þeirra þátttakenda sem tillögurnar eiga.

Tillögum um gerð reitsins skal skila til Síldarvinnslunnar fyrir 1. október nk. Samkeppnin er nafnlaus og skal merkja hverja tillögu með fjögurra stafa auðkennisnúmeri neðst í hægra horni. Lokað umslag merkt auðkennisnúmeri sem inniheldur nafn eða nöfn höfundar eða höfunda  og símanúmer skal fylgja hverri tillögu.

Nánari upplýsingar veitir Jón Már Jónsson yfirmaður landvinnslu s. 892-2509 (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.)

Makrílvertíð að hefjast

Beitir nov 2016 SG

Beitir NK er að landa 1.450 tonnum af kolmunna í Neskaupstað og heldur svo til makrílveiða. Ljósm: Smári Geirsson

                Beitir NK kom til Neskaupstaðar sl. nótt með 1.450 tonn af kolmunna. Að löndun lokinni mun skipið verða þrifið hátt og lágt og síðan mun það halda til makrílveiða um helgina. Ráðgert er að hefja makrílvinnslu í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar í byrjun næstu viku. Unnið verður á tveimur vöktum í verinu. Vonast er til að allt verði farið að ganga vel við framleiðsluna í lok næstu viku en síðan verður starfsfólki gefið frí um verslunarmannahelgina.

                Vilhelm Þorsteinsson EA landaði fullfermi af frystum makríl í Neskaupstað í gær og er þetta önnur veiðiferðin eftir að skipið hóf veiðarnar.

                Börkur NK og Bjarni Ólafsson AK eru enn við kolmunnaveiðar og hafa veiðarnar gengið vel að undanförnu. Áformað er að Börkur landi í fyrramálið og haldi síðan til makrílveiða.

Gert ráð fyrir að makrílvinnsla hefjist í fiskiðjuverinu eftir næstu helgi

Vinnsla á makríl hefst brátt í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar í Neskaupstað. Ljósm. Hákon ErnusonVinnsla á makríl hefst brátt í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar
í Neskaupstað. Ljósm. Hákon Ernuson
Eins og fram hefur komið er makríllinn heldur seinna á ferðinni við landið í ár en síðustu ár. Guðmundur Jónsson, skipstjóri á Vilhelm Þorsteinssyni, segir að það sé eðlilegt því sjávarhiti sé lægri í ár en undanfarin ár og það hafi sín áhrif. Síðustu daga hefur afli þó verið að glæðast en skipin hafa gjarnan verið að veiðum í Háfadýpinu austur af Vestmannaeyjum. Makríllinn sem þarna fæst lofar góðu; stór og fallegur en í honum er dálítil áta.
 
Gert er ráð fyrir að makrílvinnsla hefjist í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar í Neskaupstað snemma í næstu viku og er það seinna en síðustu ár. Í fyrra hófst vinnsla í verinu 21. júlí þegar Bjarni Ólafsson AK kom með fyrsta farminn. Gera má ráð fyrir að allt verði prufukeyrt í verinu fram að verslunarmannahelgi og síðan hefjist vinnsla af fullum krafti að henni lokinni.
 
Karl Rúnar Róbertsson gæðastjóri segir að allt sé að verða klárt til móttöku makríls í fiskiðjuverinu. „Það er verið að leggja lokahönd á nokkur verkefni og setja saman einhver færibönd en því verður lokið núna í vikunni. Hér verður allt klárt um helgina,“ segir Karl Rúnar.
 

Þokkalegasta kolmunnaveiði í íslensku lögsögunni

Gott kolmunnahol. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonGott kolmunnahol. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonAð undanförnu hefur verið þokkalegasta kolmunnaveiði í íslensku lögsögunni. Skipin byrja venjulega að toga við Þórsbankann og síðan er togað í austur í átt að færeysku lögsögunni en ekki farið inn í hana, það er stoppað við línuna. Beitir NK landaði rúmum 1.500 tonnum í Neskaupstað í gær og hélt á kolmunnamiðin strax að lokinni löndun. Heimasíðan ræddi við Leif Þormóðsson, stýrimann á Berki NK og Gísla Runólfsson, skipstjóra á Bjarna Ólafssyni AK, í morgun en skipin voru bæði að kolmunnaveiðum. Leifur upplýsti að Börkur væri kominn með 1.650 tonn og hefði aflinn fengist í átta holum. „Það er lengi dregið, yfirleitt í sólarhring eða svo. Aflinn hjá okkur hefur gjarnan verið 150 – 350 tonn í holi og segja má að þetta sé ágætis reytingur. Við eigum að landa í Neskaupstað í nótt og gert er ráð fyrir að við förum einn túr enn á kolmunna áður en makrílveiði kemst á dagskrá,“ segir Leifur.
 
Gísli Runólfsson segir að þeir á Bjarna Ólafssyni séu komnir með 1.200 tonn í þremur holum. „Þetta hefur bara gengið vel hjá okkur núna. Við fengum rúm 300 tonn í fyrsta holi , síðan 470 tonn og loks 380 tonn í gær. Það er hins vegar heldur lítið að hafa í dag,“ segir Gísli.

Söluhorfur á makríl ágætar en verra útlit með síldina

Gústaf Baldvinsson. Ljósm. Hákon ErnusonGústaf Baldvinsson. Ljósm. Hákon ErnusonÁ dögunum heimsóttu nokkrir starfsmenn sölufyrirtækisins Ice Fresh Seafood Neskaupstað og funduðu þar með forsvarsmönnum Síldarvinnslunnar. Gústaf Baldvinsson framkvæmdastjóri fór fyrir starfsmönnum sölufyrirtækisins og notaði heimasíðan tækifærið til að spyrja hann dálítið um sögu fyrirtækisins og horfur á sölu makríl- og síldarafurða á nýbyrjaðri vertíð.
 
Gústaf segir að Ice Fresh Seafood hefði verið stofnað árið 2007 og  hefur hann gegnt starfi framkvæmdastjóra frá upphafi. Hlutverk fyrirtækisins er að selja sjávarafurðir og annast það sölu bæði fyrir innlend og erlend sjávarútvegsfyrirtæki. Undanfarin ár hefur Ice Fresh Seafood selt afurðir til 50-60 landa út um allan heim. Fyrirtækið hefur höfuðstöðvar á Akureyri, skrifstofu í Reykjavík og söluskrifstofur í  Boulogne í Frakklandi, San Sebastian á Spáni og í Hull í Englandi þar sem Gústaf hefur aðsetur. Starfsmenn fyrirtækisins eru um 30 talsins og  eru þeir mikið á ferðinni en Gústaf segir að gríðarlega mikilvægt sé að heimsækja viðskiptalöndin, kynnast öllum aðstæðum þar og byggja upp traust tengsl við kaupendur. 
 
Ice Fresh Seafood annast sölu á frystum uppsjávarafurðum Síldarvinnslunnar, sjófrystum afurðum og einnig mjöli og lýsi. Samstarfið við Síldarvinnsluna hófst strax við stofnun sölufyrirtækisins og hefur það aukist jafnt og þétt. Sérstaklega er sala á frystri loðnu, makríl og síld mikilvægir þættir í samskiptum fyrirtækjanna auk afurða fiskimjölsverksmiðjanna og því er sérhver loðnuvertíð og makríl- og síldarvertíð spennandi álagstími. Gústaf segir að sala á loðnuafurðum hafi gengið ágætlega á síðustu vertíð en staðan sé flóknari þegar kemur að makríl og síld á vertíðinni sem nú er að hefjast. „Söluhorfur á makríl eru ágætar og þar finnum við fyrir mikilli eftirspurn frá mörgum mörkuðum. Hins vegar er því ekki að neita að við höfum nokkrar áhyggjur af síldinni. Eftirspurn dróst saman á síldarmörkuðum á síðustu vertíð og verð lækkuðu mikið. Því miður sér ekki fyrir endann á þessari niðursveiflu hvað síldina varðar. Inn í þetta spilar hið svonefnda Rússabann sem er grafalvarlegt. Rússabannið hefur áhrif á nánast alla okkar sölustarfsemi því Rússland var okkar helsti markaður fyrir uppsjávarafurðir,“ segir Gústaf.

Fyrsti makríllinn á vertíðinni til Neskaupstaðar

Guðmundur Jónsson skipstjóri. Á bak við hann sést Vilhelm Þorsteinsson EA.  Ljósm. Smári GeirssonGuðmundur Jónsson skipstjóri. Á bak við hann sést
Vilhelm Þorsteinsson EA. Ljósm. Smári Geirsson
Vilhelm Þorsteinsson EA kom til Neskaupstaðar í gær með fyrsta makrílinn sem þangað berst á vertíðinni. Afli skipsins var 700 tonn upp úr sjó og þar af 500 tonn af frystum makríl. Vilhelm Þorsteinsson kom einnig til Neskaupstaðar með fyrsta makrílfarminn á síðustu vertíð en það var 11. júlí eða átta dögum fyrr en í ár. Heimasíðan ræddi við Guðmund Jónsson skipstjóra á Vilhelm og spurði hann hvernig honum litist á vertíðina. „Mér líst vel á vertíðina, ég trúi því að þetta verði fínasta vertíð. Annars er makríllinn heldur seinna á ferðinni en undanfarin ár enda er sjórinn við landið heldur kaldari en hann hefur verið um þetta leyti árs. Við byrjuðum túrinn á því að fara í Smuguna en þar var heldur lítið að hafa. Við fengum þar þrjú hundruð tonn. Síðan var farið á miðin austan við Vestmannaeyjar, í Háfadýpið, og þar fengum við meirihluta aflans. Veiðin var þar heldur róleg en hún glæddist, allavega hjá einhverjum skipum, eftir að við héldum í land. Makríllinn sem fæst þarna er stór og fallegur. Þetta er 430 gramma fiskur og 19-20% feitur. Það er svolítil áta í honum. Ég reikna með að þetta verði allt heldur seinna á ferðinni nú en síðustu ár en í fyrra var makrílvertíðinni lokið í lok september og þá vorum við búnir að vera í Smugunni um mánaðartíma. Við fórum í Smuguna 29. ágúst því þá var veiðin búin hér við landið,“ segir Guðmundur Jónsson.

Sjávarútvegsskólinn í Neskaupstað

Nemendur Sjávarútvegsskólans sem kennt var í Neskaupstað. Ljósm. Magnús VíðissonNemendur Sjávarútvegsskólans sem kennt var í Neskaupstað.
Ljósm. Magnús Víðisson
Sumarið 2013 stofnaði Síldarvinnslan sjávarútvegsskóla í Neskaupstað og var tilgangur skólans að bjóða ungmennum upp á fræðslu um sjávarútveg. Skólinn var starfræktur í samvinnu við Vinnuskóla Fjarðabyggðar og fengu nemendur greidd laun á meðan á skólavistinni stóð. Mikill áhugi reyndist vera fyrir skólastarfinu og árið 2014 hófu önnur sjávarútvegsfyrirtæki í Fjarðabyggð að taka þátt í starfsemi hans. Þá breyttist nafn skólans úr Sjávarútvegsskóli Síldarvinnslunnar í Sjávarútvegsskóli Fjarðabyggðar. Árið 2015 bættust síðan fleiri fyrirtæki á Austurlandi í hóp þeirra sem stóðu að skólanum og Sjávarútvegsskóli Austurlands varð til.
 
Á árinu 2015 hófust viðræður við sjávarútvegsdeild Háskólans á Akureyri um að hún tæki að sér starfsemi Sjávarútvegsskólans enda var hún orðin allumfangsmikil. Þeim viðræðum lyktaði með því að skrifað var undir samstarfssamning á milli Háskólans og sex fyrirtækja á Austurlandi á vormánuðum 2016. Fyrirtækin voru Síldarvinnslan, Loðnuvinnslan, Eskja, Gullberg, HB-Grandi og Skinney-Þinganes. Frá þessum tíma hefur sjávarútvegsdeild Háskólans á Akureyri annast starfsemi Sjávarútvegsskóla Austurlands og reyndar hefur Sjávarútvegsskóla að austfirskri fyrirmynd einnig verið komið á fót á Norðurlandi. Því má segja að Sjávarútvegsskóli Síldarvinnslunnar sem stofnaður var 2013 hafi svo sannarlega skotið rótum víða.
 
Sl. föstudag lauk kennslu í Sjávarútvegsskólanum í Neskaupstað en hún hafði þá staðið yfir í eina viku. Nemendur í Neskaupstað voru 13 talsins en kennarar voru Magnús Víðisson sjávarútvegsfræðingur og Kristín Axelsdóttir nemi í sjávarútvegsfræðum. Kennsla í skólanum hefur þegar farið fram á Vopnafirði, Seyðisfirði og Fáskrúðsfirði og þessa viku er kennt á Eskifirði. Þess skal getið að nemendur frá Fljótsdalshéraði sóttu kennslu á Seyðisfjörð og nemendur frá Reyðarfirði og Stöðvarfirði á Fáskrúðsfjörð. Að auki hefur kennsla farið fram á Akureyri, Húsavík og Dalvík á vegum Sjávarútvegsskóla Norðurlands en sjávarútvegsdeild Háskólans á Akureyri sér einnig um skólahaldið þar.
 
Kristín Axelsdóttir og Magnús Víðisson kennarar í Sjávarútvegsskólanum. Ljósm. Smári GeirssonKristín Axelsdóttir og Magnús Víðisson kennarar
í Sjávarútvegsskólanum. Ljósm. Smári Geirsson
Heimasíðan ræddi við þau Magnús og Kristínu að loknu skólahaldinu í Neskaupstað og kom fram hjá þeim að kennslan fyrir austan gengi mjög vel. Sögðu þau að vel væri tekið á mót þeim á öllum kennslustöðum, samstarfsfyrirtækin sinntu skólanum vel og nemendurnir væru áhugasamir. Töluðu þau bæði um að það væri gefandi að fá tækifæri til að sinna kennslu í Sjávarútvegsskólanum og þau nytu þess að kynnast sjávarútvegi í mörgum byggðarlögum og byggðarlögunum sjálfum. Í samtalinu var upplýst að á milli 70 og 80 nemendur myndu sækja skólann á Austurlandi í ár og um 120 á Norðurlandi. Bæði Magnús og Kristín töldu líklegt að þau myndu sækjast eftir kennslu við skólann næsta sumar og þá kæmi fengin kennslureynsla að góðum notum.
 

Fyrsta síldin fyrir 60 árum og samkeppni um minningarreit

Samkoman í Safnahúsinu var vel sótt. Ljósm. Smári GeirssonSamkoman í Safnahúsinu var vel sótt. Ljósm. Smári GeirssonÍ gær hélt Síldarvinnslan samkomu í Safnahúsinu í Neskaupstað til að minnast þess að þá voru liðin 60 ár frá því að fyrst var tekið á móti síld til vinnslu í síldarverksmiðju fyrirtækisins. Eins var greint frá því á samkomunni að fyrirhugað er að efna til samkeppni um gerð minningarreits á grunni gömlu síldarverksmiðjunnar, en reiturinn verður helgaður minningu þeirra sem látist hafa í starfi hjá Síldarvinnslunni.
 
Samkoman var vel sótt og mátti sjá marga aðstandendur þeirra sem farist hafa í starfi hjá Síldarvinnslunni á meðal gesta. Smári Geirsson greindi frá aðdraganda stofnunar Síldarvinnslunnar og upphafi starfsemi fyrirtækisins og Gunnþór B. Ingvason fjallaði um fyrirhugaða samkeppni um gerð minningarreits. Þá fluttu Jón Hilmar Kárason gítarleikari og Hildur Þórðardóttir flautuleikari tónlist.
 
Að lokinni kaffidrykkju héldu samkomugestir inn á grunn gömlu síldarverksmiðjunnar og þar minntist Gunnþór B. Ingvason þeirra sem farist hafa í starfi hjá fyrirtækinu. Allar aðstæður voru skoðaðar og virtist gestunum lítast vel á gerð minningarreits á þessum stað.
 
Á næstunni mun samkeppnin um gerð minningarreitsins verða auglýst og vonandi munu margir sjá ástæðu til að skila inn tillögum.
 
Látinna minnst á staðnum þar sem fyrirhugað er að gera minningarreit. Ljósm. Smári GeirssonLátinna minnst á staðnum þar sem fyrirhugað er
að gera minningarreit. Ljósm. Smári Geirsson

Merkisdagur í sögu Síldarvinnslunnar

Í dag er 17. júlí og það er merkisdagur í sögu Síldarvinnslunnar. Hinn 17. júlí árið 1958 eða fyrir réttum 60 árum var í fyrsta sinn tekið á móti hráefni til vinnslu í síldarverksmiðju Síldarvinnslunnar. Þennan dag átti sér einnig stað hörmulegt banaslys í þróm verksmiðjunnar þegar ungur vélvirki, Þorsteinn Jónsson, fórst. Slysið skyggði svo sannarlega á þá gleði sem ríkti vegna tilkomu nýrrar síldarverksmiðju og þeirra þáttaskila sem voru að eiga sér stað í atvinnusögu Neskaupstaðar.
 
Því miður er umrætt banaslys ekki hið eina í sögu Síldarvinnslunnar. Alls hafa 12 menn látist í starfi hjá fyrirtækinu á þeim 60 árum sem það hefur starfað. Þar af létust sjö í snjóflóðunum 20. desember 1974. Í dag kl. 16 verður efnt til stuttrar samkomu í Safnahúsinu í Neskaupstað þar sem meðal annars verða kynntar hugmyndir um samkeppni um gerð minningarreits á grunni gömlu síldarverksmiðjunnar og verður reiturinn helgaður öllum þeim sem látið hafa lífið við störf hjá Síldarvinnslunni.
 
Hér á eftir fylgir minningargrein sem Hlífar Þorsteinsson ritaði um föður sinn sem fórst fyrir réttum 60 árum:
 
Þorsteinn JónssonÞorsteinn JónssonÞorsteinn Jónsson 
Fæddur í Neskaupstað 27. ágúst 1934
Látinn 17. júlí 1958
Vélvirki í Neskaupstað.
 
Starfsmaður vélaverkstæðis Dráttarbrautarinnar hf í Neskaupstað, lést af slysförum við byggingu síldarverksmiðju Síldarvinnslunnar hf, SVN,  í Neskaupstað.
 
Nú í morgunsárið voru liðin 60 ár frá því strákurinn hann faðir minn, Þorsteinn Jónsson, varð fyrir slysi við byggingu síldarverksmiðju Síldarvinnslunnar, SVN, og lést. Mikið kapp hafði verið í mönnum að koma þessu nýja fyrirtæki áfram og síldarverksmiðjunni í gang, þar sem stutt var eftir af síldarvertíðinni og sumarið senn á enda. Uppúr miðnætti var byrjað að landa síld úr fyrsta bátnum, nýbyggð þró sem síldinni var safnað í þoldi ekki þungann og sprakk. Pabbi var að vinna við að koma færibandi saman sem flytja átti síldina inn í verksmiðju, að ég best veit var hann með rafsuðuhjálm fyrir andlitinu og að rafsjóða við færibandið þegar þróarveggurinn féll yfir hann og síldin í þrónni þar á eftir. Hann hefur líklega ekki haft hugmynd um hvað var að gerast. Þessi dagur, 17. júlí 1958, hefur verið talinn fyrsti starfsdagur Síldarvinnslunar og því ekki hægt að minnast á þennan gleðidag hvað fyrirtækið varðar án þess að hafa slysið og þar með sorgardaginn með í þeirri umræðu. 
 
Ég leyfi mér að segja strákurinn,  þar sem hann fékk ekki nema 23 ár hér á jörð, þrátt fyrir fá ár tókst honum að framkvæma ótrúlega margt.
 
Hann var mikill fjölskyldumaður, vann mikið til þess að koma sér og sínum áfram, þurfti að eiga fyrir því sem hann keypti, var mikill útivistar- og náttúruunnandi, gekk á fjöll sumar sem vetur. Hann var mikill skíðamaður og varð m.a. Austurlandsmeistari á skíðum 1950  þá 15 ára gamall. Hann var mikill hagleiksmaður og smíðaði ásamt félaga sínum Bjarna (Banna) Björgvinssyni indíánakanó, en báturinn er úr eikargrind klæddur segldúk. Að beygja eik er ekki auðvelt, til þess þurftu þeir fyrst að smíða sér gufustokk til þess að hita eikarlistana með vatnsgufu, steinolíuprímusar voru notaðir til þess að hita vatnið inni í stokknum svo af yrði gufa, þegar eikarlistarnir voru svo nægilega heitir var hægt að beygja þá til í rétt form. Ýmsar siglingar var svo farið í á kanónum t.d. um Mývatn. Þessi kanó er enn til og hangir uppi í bílskúrnum hjá mér, mín bíður svo það verkefni að pússa hann upp og lakka að nýju. 
 
Mamma og pabbi hófu búskap í húsi móðurafa og ömmu að Urðarteigi 21 á Norðfirði, þau innréttuðu sér íbúð í útenda hússins sem þá var nýlega byggt og ekki fullklárað, eins og títt var á þeim árum. Pabbi var þá að ljúka námi í vélvirkjun og hugði á frekara nám í vélfræðum. Á þessum árum var ekki alltaf auðvelt að fá allt sem þurfti, hann smíðaði því m.a. olíukynta ketilinn sem hitaði bæði vatnið, sem rann um ofnana sem hituðu húsið, og neysluvatnið.
 
Eðlilega man ég ekki mikið eftir pabba enda var ég bara tveggja ára þegar hann dó, ég man þó eftir nokkrum punktum, einn er þegar hann var að hjálpa vini sínum Gísla Bjarnasyni (á Hólum) að laga Willisinn hans við bílskúr þeirra Hólabræðra, Willisinn var með rauðum brettum sem voru orðin upplituð. Þetta var á góðviðrisdegi sennilega rétt fyrir slysið, litli strákurinn var eitthvað að sniglast í kringum þá og fékk því verkefni en það var að mála brettin á Willisnum, sem varð skærrautt og fallegt, en það stóð ekki lengi, brettið varð fljótt eins upplitað aftur, svo litli strákurinn varð ekki ánægður. Málningin sem ég hafði fengið til þess að mála með og gerði brettið glansandi fallegt var að sjálfsögðu vatn, sem gufaði fljótt upp í góða veðrinu. 
 
Hlífar Þorsteinsson 
 

Kolmunnakropp í Rósagarðinum

Bjarni Ólafsson AK. Ljósm. Húnbogi Sólon GunnþórssonBjarni Ólafsson AK. Ljósm. Húnbogi Sólon GunnþórssonSíðustu þrjá- fjóra dagana hefur verið kolmunnakropp í Rósagarðinum. Heimasíðan ræddi við Gísla Runólfsson skipstjóra á Bjarna Ólafssyni AK og var hann sæmilega sáttur. „Það hefur verið veiði síðustu dagana. Til dæmis voru skipin að fá 100-300 tonn í holi í gær. Við erum komnir með 1.000 tonn í þremur holum. Það er togað í um það bil sólarhring og híft á kvöldin. Nú eru sex skip hér á miðunum en það eru Börkur, Beitir, Hákon, Kap og Ísleifur auk okkar. Einhver skip eru byrjuð makrílveiðar og þá fækkar á kolmunnanum. Þau eru að veiða makríl norður undir Jan Mayen og eitthvað hefur fengist þar. Í dag er heldur dauft hjá okkur hvað veiðina varðar en þetta er svona á kolmunnanum; það er oft dagamunur á veiðunum,“ segir Gísli.
 
Hákon EA landaði um 800 tonnum af kolmunna í Neskaupstað í gær.
 

10 milljarða múrinn rofinn hjá Vestmannaey VE

Að sjálfsögðu var boðið upp á tertu um borð í Vestmannaey þegar 10 milljarða múrinn hafði verið rofinn. Á myndinni er Birgir Þór Sverrisson skipstjóri að búa sig undir að skera fyrstu sneiðina. Ljósm. Arnar RichardssonAð sjálfsögðu var boðið upp á tertu um borð í
Vestmannaey  þegar 10 milljarða múrinn hafði
verið rofinn. Á myndinni er Birgir Þór Sverrisson
skipstjóri að búa sig undir að skera fyrstu sneiðina.
Ljósm. Arnar Richardsson
Vestmannaey VE kom úr sinni 44. veiðiferð á árinu sl. þriðjudagskvöld. Skipið var með fullfermi af ýsu og þorski eða um 70 tonn. Þessi veiðiferð var merkileg að því leyti að með henni fór aflaverðmæti skipsins yfir 10 milljarða múrinn en afli skipsins á þeim rúmlega 11 árum sem það hefur verið gert út er 39.440 tonn. Það er útgerðarfélagið Bergur-Huginn, dótturfélag Síldarvinnslunnar, sem gerir Vestmannaey út.
 
Skipstjóri á Vestmannaey frá upphafi hefur verið Birgir Þór Sverrisson og sló heimasíðan á þráðinn til hans og spurði hverju mætti þakka þennan ágæta árangur sl. 11 ár. „Ég veit það ekki, en ugglaust má nefna ýmsa samverkandi þætti. Það hefur ávallt verið lögð áhersla á að nýta kvótann eins vel og kostur er á og einnig hefur verið kappkostað að fá sem hagstæðust verð fyrir aflann. Skipið hefur reynst frábærlega vel og áhöfnin er samhent og dugleg – það er varla hægt að hugsa sér betri mannskap. Fyrstu árin voru fiskverð stundum há en kvóti takmarkaður en eftir að Síldarvinnslan festi kaup á útgerðarfélaginu hefur meiri kvóti verið til ráðstöfunar og mikil fiskgegnd að undanförnu hefur hjálpað til. Við höfum ekki róið ofboðslega stíft en sannleikurinn er sá að við höfum fiskað fyrir tuttugu földu kaupverði skipsins á þessum 11 árum. Það er bara nokkuð gott. Fyrstu árin var aflaverðmæti gjarnan 750 til 800 milljónir á ári en nú hin síðari ár hefur það verið um milljarður. Eitt árið fórum við reyndar í 1.200 milljónir. Bergur – Huginn gerir einnig út systurskipið Bergey og aflinn hefur verið svipaður hjá þeim. Vestmannaey hóf veiðar í apríl 2007 en Bergey ekki fyrr en í ágúst þannig að ég reikna með að þeir rjúfi 10 milljarða múrinn seint á árinu,“ segir Birgir.
 
Vestmannaey og Bergey hafa verið að ýsuveiðum að undanförnu út af Ingólfshöfða og á Stokksnesgrunni. Samkvæmt venju var afli heldur tregur fram eftir júní en síðustu vikurnar hefur verið mok. „Ýsan fer alltaf að veiðast eftir að hún kemst í síldarhrognin,“ segir Birgir.

Tímamóta minnst

Síldarverksmiðja Síldarvinnslunnar 17. júlí 1958, en þann dag var í fyrsta sinn tekið á móti hráefni til vinnslu. Ljósm. Reynir ZoëgaSíldarverksmiðja Síldarvinnslunnar 17. júlí 1958, en þann
dag var í fyrsta sinn tekið á móti hráefni
til vinnslu. Ljósm. Reynir Zoëga
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Hinn 17. júlí árið 1958 var í fyrsta sinn tekið á móti síld til vinnslu í síldarverksmiðju Síldarvinnslunnar í Neskaupstað. Framkvæmdum við verksmiðjuna var ekki að fullu lokið en engu að síður þótti tímabært að fá hráefni til vinnslu og láta reyna á tækjabúnað. Gullfaxi NK kom með fullfermi af síld þennan dag og var aflanum landað í verksmiðjuna. Ekkert fór á milli mála að hér væri um tímamót að ræða og fögnuðu Norðfirðingar því að nú væri Neskaupstaður orðinn alvöru síldarbær.
 
Mitt í þeirri gleði sem ríkti vegna tilkomu síldarverksmiðjunnar bar alvarlegan skugga á þennan fyrsta dag sem hráefni var landað í verksmiðjuna: Alvarlegt slys varð í hráefnisþróm hennar þegar þróarveggur brast. Ungur og efnilegur maður, Þorsteinn Jónsson, lét lífið í þessu slysi og sorgin skyggði á gleðistundina. Því miður er þetta ekki eina banaslysið í sögu Síldarvinnslunnar. Alls hafa tólf manns látist við störf hjá fyrirtækinu, þar af sjö í snjóflóðunum hörmulegu 20. desember 1974.
 
Þriðjudaginn 17. júlí nk. kl. 16.00 ætlar Síldarvinnslan að bjóða til stuttrar samkomu í Safnahúsinu í Neskaupstað. Á samkomunni verður fjallað um upphaf starfsemi fyrirtækisins fyrir 60 árum og gerð grein fyrir samkeppni um fyrirhugaðan minningarreit á grunni gömlu síldarverksmiðjunnar. Mun reiturinn verða helgaður öllum þeim sem látið hafa lífið í starfi hjá Síldarvinnslunni. Gert er ráð fyrir að gamli gufuketillinn, sem enn stendur á grunninum, verði hluti af minningarreitnum. Aðstandendum þeirra sem farist hafa í starfi hjá fyrirtækinu er sérstaklega boðið á samkomuna en eins eru allir núverandi og fyrrverandi starfsmenn fyrirtækisins velkomnir.

Hverfandi kolmunnaveiði

Beitir NK. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBeitir NK. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonKolmunnaveiðinni sem verið hefur á Þórsbanka og í Rósagarðinum virðist vera að ljúka að sinni. Börkur NK landaði 1.700 tonnum í Neskaupstað sl. föstudag og Bjarni Ólafsson AK landaði svipuðu magni daginn eftir. Börkur fór ekki til veiða að löndun lokinni en Bjarni Ólafsson hélt hins vegar á miðin á ný. Rætt var við Gísla Runólfsson skipstjóri á Bjarna Ólafssyni í morgun og var heldur dauft í honum hljóðið. „Við erum úti í Rósagarði og hérna er nánast alveg dautt. Við munum skanna svæðið fram á morgundaginn og ef ekkert gerist verður haldið til hafnar. Það verður þó að hafa það í huga að nauðsynlegt er að fara út og leita, annars gerist ekki neitt. Nú eru bara fjögur kolmunnaskip hérna á miðunum en það fimmta, Beitir, er á landleið,“ segir Gísli.
 
Sturla Þórðarson skipstjóri á Beiti tók undir með Gísla og sagði að afar lítið væri að hafa. „Við erum á landleið með 320 tonn. Það hefur verið ákveðið að hvíla þetta um sinn. Aflinn hefur verið um það bil 5 tonn á tímann og það er allt of lítið,“ segir Sturla. 

Kolmunna landað í Neskaupstað

Börkur NK kom með 1.700 tonn af kolmunna til Neskaupstaðar í morgun. Ljósm. Hákon Ernuson.Börkur NK kom með 1.700 tonn af kolmunna til
Neskaupstaðar í morgun. Ljósm. Hákon Ernuson.
Börkur NK kom til hafnar í Neskaupstað í morgun með um 1.700 tonn af kolmunna. Aflinn fékkst austan við Þórsbankann. Hjörvar Hjálmarsson skipstjóri segir að framan af veiðiferðinni hafi verið þokkalegasta kropp en dregið hafi úr veiðinni og lítið fengist í gær. „Við fengum þennan afla í sex holum, að meðaltali voru þetta um 300 tonn í holi og aðeins var tekið eitt hol á sólarhring. Í gær voru átta skip á þessum slóðum en þrjú fóru í land í nótt. Þau höfðu áður fengið afla í Smugunni og þurftu að fara til löndunar. Það er frábært að fá kolmunna innan lögsögunnar og vonandi verður framhald á veiði á þessum slóðum. Ég hef líka trú á því að það skapist fleiri möguleikar til kolmunnaveiða innan lögsögunnar síðar á árinu,“ segir Hjörvar.
 
Slegið var á þráðinn til Runólfs Runólfssonar skipstjóra á Bjarna Ólafssyni AK. Runólfur upplýsti að aflinn væri orðinn 1.400 tonn. „Það var lítið að hafa í gær og við leituðum í alla nótt. Síðan var kastað í morgun á Rauða torginu um 85 mílur frá Norðfjarðarhorni, en það er sannast sagna heldur lítið að sjá. Vonandi rætist samt úr þessu,“ segir Runólfur.
 
Beitir NK hélt til kolmunnaveiða í fyrrakvöld og hóf veiðar í gær. Skipið var í Norðfjarðarhöfn í vélarupptekt.
 

Gríðarlega mikilvægt að efla nám í netagerð

Það er löngu liðin tíð að netagerðarmenn standi á bryggju við störf sín í öllum veðrum. Myndin er tekin á ytri bæjarbryggjunni í Neskaupstað sumarið 1959. Ljósm. Snorri SnorrasonÞað er löngu liðin tíð að netagerðarmenn standi á bryggju
við störf sín í öllum veðrum. Myndin er tekiná ytri
bæjarbryggjunni í Neskaupstað sumarið 1959.
Ljósm. Snorri Snorrason
Íslendingar eru fiskveiðiþjóð og í reyndinni hafa auðlindir hafsins lagt grunn að velferð þjóðarinnar. Enginn afli úr sjó næst án veiðarfæra og því skyldi ætla að veiðarfæragerð eða netagerð væri vinsæl iðngrein á meðal landsmanna og þeir sem sinntu henni mikils metnir. En hverjar eru staðreyndirnar? Það er ótrúlegt en satt að frá árinu 2005 hafa yfirleitt einungis 2-3 nemendur verið skráðir í netagerðarnám á öllu landinu og margir þeir sem hafa aflað sér menntunar í greininni hafa verið að láta af störfum vegna aldurs. Það er því óhætt að segja að staða veiðarfæragerðar í landinu er grafalvarleg þegar litið er til þróunar síðari ára og mikil þörf á aðgerðum til að efla iðngreinina og vekja áhuga á henni.
 
Um síðustu áramót tók Fisktækniskóli Íslands í Grindavík við netagerðarnáminu og mun skólinn annast það í framtíðinni. Námskrá var endurskoðuð árið 2016 og er boðið upp á námið í samstarfi við fagnefnd netagerðar, sjávarútvegsfyrirtæki, öll helstu fyrirtæki í veiðarfæragerð og þau fyrirtæki sem þjónusta netagerðirnar. Lögð er áhersla á að nemendur þurfi ekki að flytjast búferlum til að geta lagt stund á námið. Faglegu greinarnar eru kenndar í staðar- og fjarnámi en hinar almennu greinar er unnt að taka við hvaða framhaldsskóla sem er t.d. í fjarnámi. Þá er lögð áhersla á svonefnt raunfærnimat, en í raunfærnimati er starfsreynsla metin inn í námið og þannig getur námstími styst til mikilla muna. Ásdís V. Pálsdóttir verkefnastjóri í Fisktækniskólanum segir að nú sé lögð áhersla á að endurvekja áhuga á námi í netagerð og þá skipti miklu að námið sé aðgengilegt öllum án tillits til búsetu. Þá sé afar brýnt að þeir sem starfað hafi við veiðarfæragerð og viðhald veiðarfæra  fái að njóta þekkingar sinnar og reynslu í náminu en margir sjómenn hafi haldgóða reynslu á þessu sviði. Ásdís bendir á að í reynd sé það grundvallaratriði fyrir íslenskan sjávarútveg að veiðarfæragerð í landinu sé á háu stigi því þó svo að stærri fiskiskipum hafi fækkað þá hafi veiðarfærin stækkað og gerð þeirra krafist síaukinnar kunnáttu og þekkingar. Til viðbótar hafi bæst við verkefni vegna sífellt umfangsmeira laxeldis. Ef allt væri eðlilegt ætti netagerð að vera á meðal virtustu iðngreina á Íslandi.
 
Stefán B. Ingvarsson, framkvæmdastjóri Egersund á Eskifirði, tekur undir að afar brýnt sé að efla nám í netagerð. Nú er Stefán eini starfsmaður Egersund með iðnréttindi en hjá fyrirtækinu eru hins vegar þrír nemar sem munu væntanlega ljúka námi í haust og vetur. „Það er mikilvægt að Fisktækniskólinn og netagerðir á landinu taki höndum saman og vinni að eflingu náms í greininni. Allar vinnuaðstæður hafa gjörbreyst. Netagerðarmenn standa ekki lengur á bryggjum í öllum veðrum við vinnu sína heldur er verið að skapa gott vinnuumhverfi. Við hjá Egersund bjóðum upp á góðar vinnuaðstæður og nú eru að hefjast framkvæmdir við byggingu þvottastöðvar fyrir laxeldispoka. Starfsemin er vaxandi og eru verkefnin fjölbreytt. Starfsmenn eru 16 talsins og starfsmannaveltan er afar lítil. Við höfum lagt áherslu á að greiða starfsfólki eftir iðnaðarmannasamningum en hér áður voru launin of lág og hvöttu ekki til þess að menn hæfu nám í netagerð. Það ætti að vera spennandi fyrir ungt fólk að hefja nám í netagerð í dag því á sviði veiðarfæragerðar er hröð þróun og sífellt verið að sinna nýjum og spennandi verkefnum,“ segir Stefán.
 
Jón Einar Marteinsson framkvæmdastjóri Fjarðanets leggur áherslu á að netagerð sé spennandi námsgrein og framþróunin á sviði veiðarfæragerðar hafi verið ör síðustu áratugi. „Síðustu áratugi hafa sífellt verið að koma fram ný efni til veiðarfæragerðar, sem við höfum nýtt okkur til að þróa ný og betri veiðarfæri. Mikilvægt er að sú þróun haldi áfram og til þess að svo verði þarf að vera til staðar vel menntað og reynslumikið starfsfólk í iðngreininni.  Það er því gríðarlega mikilvægt fyrir efnahagslífið og sjávarútveginn að nám í netagerð sé eflt og þekking á því sviði sé metin að verðleikum. Fjarðanet hefur starfsstöðvar í Neskaupstað, á Akureyri og á Ísafirði. Hjá fyrirtækinu eru 24 starfsmenn, þar af eru 7 með iðnréttindi og 3 nemar. Í Neskaupstað eru 10 starfsmenn, 3 með iðnréttindi og einn nemi. Endurnýjun hefur verið of lítil síðustu árin hjá fyrirtækinu. Framkvæmdir eru hafnar við nýtt glæsilegt 2.200 fermetra netaverkstæði Fjarðanets í Neskaupstað og er áformað að starfsemi hefjist í því í mars á næsta ári. Er það von okkar að ný og bætt vinnuaðstaða hafi hér áhrif og stuðli að breyttum viðhorfum til iðngreinarinnar. Það hefur verið reynsla annarra, m.a. í nágrannalöndunum. Það þarf að beita öllum ráðum til að laða fólk til starfa við veiðarfæragerð og hvetja fólk til náms í iðngreininni.  Í því sambandi er mikilvægt að bjóða upp á nám sem krefst ekki búferlaflutninga og eins skiptir raunfærnimatið miklu máli. Skipulag námsins er grundvallarþáttur í þessu sambandi,“ segir Jón Einar Marteinsson.
 

Kolmunnaveiði á Þórsbanka

Borkur mai 2018 HFOBörkur NK. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonKolmunnaskipin Börkur NK og Bjarni Ólafsson AK héldu til kolmunnaleitar sl. föstudag. Þau leituðu í um það bil sólarhring en köstuðu síðan á Þórsbankanum. Leifur Þormóðsson, stýrimaður á Berki, segir að árangur hafi verið umfram væntingar. „Við byrjuðum á að draga í í 10 tíma og fengum 215 tonn. Síðan var dregið í 20 tíma og þá fengust rúmlega 260 tonn. Þriðja holið skilaði síðan ágætu þannig að það eru tæp 900 tonn komin um borð. Þetta er fínasti kolmunni hvað stærð varðar og það er alger blíða á miðunum, stillt veður og þoka,“ segir Leifur.
 
Runólfur Runólfsson, skipstjóri á Bjarna Ólafssyni, tekur undir með Leifi og segir að það sé afar mikilvægt að kolmunninn veiðist innan íslenskrar lögsögu. „Við erum búnir að taka tvö hol og fengum um 300 tonn í hvoru. Það er allt í lagi með þessi aflabrögð og vonandi verður framhald á þessu. Kolmunninn er í litlum blettum og þegar menn hitta á þá fæst eitthvað í veiðarfærið,“ segir Runólfur.
 
Samkvæmt nýjustu upplýsingum var heldur léleg veiði í nótt, en kolmunninn mun helst þétta sig á daginn. Það fjölgar skipum á Þórsbankanum en Margrét EA kom í gær og skipin sem voru að veiðum í Smugunni munu vera á leiðinni.

Undirflokkar