Ný Bergey kemur til heimahafnar í fyrsta sinn

Bergey VE siglir inn í Vestmannaeyjahöfn í fyrsta sinn í morgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonBergey VE siglir inn í Vestmannaeyjahöfn í fyrsta sinn í morgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonSkömmu fyrir hádegi í dag kom hin nýja Bergey VE til hafnar í Vestmannaeyjum í fyrsta sinn og var vel fagnað. Bergey var afhent Bergi-Hugin, dótturfyrirtæki Síldarvinnslunnar, hinn 1. október sl. og kom til Akureyrar hinn 6. október. Á Akureyri annaðist Slippurinn frágang á millidekki skipsins.
 
Bergey var smíðuð í skipasmíðastöð Vard í Aukra í Noregi og er eitt af sjö systurskipum sem skipasmíðastöðin smíðaði fyrir íslensk fyrirtæki. Eitt þessara skipa er Vestmannaey VE sem kom nýtt til landsins í júlímánuði sl. Skipin eru hin glæsilegustu og afar vel búin, en um er að ræða togskip sem eru 28,9 m að lengd og 12 m að breidd. Stærð þeirra er 611 brúttótonn. Eru skipin búin tveimur aðalvélum og tveimur skrúfum.
 
Bergey mun ekki staldra lengi við í Eyjum. Veiðarfæri verða tekin um borð og er gert ráð fyrir að haldið verði til veiða á morgun. Jón Valgeirsson skipstjóri segir að sér lítist mjög vel á skipið. „Það verður gaman að hefja veiðar á þessu nýja skipi. Á leiðinni frá Akureyri fengum við aðeins brælu úti fyrir Norðurlandinu og það lét ágætlega. Það eru öðruvísi hreyfingar á þessu skipi en á gömlu Bergey. Það er flott að hefja veiðar á nýju skipi á laugardegi: Laugardagur til lukku,“ sagði Jón glaður í bragði.

Viðamikill loðnuleiðangur að hefjast

Hafrannsóknaskipið Árni Friðriksson RE kom til Neskaupstaðar í morgun. Ljósm. Smári GeirssonHafrannsóknaskipið Árni Friðriksson RE kom til Neskaupstaðar í morgun. Ljósm. Smári GeirssonHafrannsóknaskipið Árni Friðriksson kom til Neskaupstaðar í morgun og þar eru einnig í höfn grænlenska skipið Polar Amaroq og Hákon EA sem munu taka þátt í loðnuleiðangri sem er að hefjast. Þá munu Bjarni Ólafsson AK og Ásgrímur Halldórsson SF einnig taka þátt í verkefninu.
 
Tíðindamaður heimasíðunnar fór um borð í Árna Friðriksson og hitti þar Birki Bárðarson leiðangursstjóra að máli. Birkir sagði að undirbúningsvinnu yrði sinnt í dag en hann vonaðist til að öll skipin létu úr höfn til mælinga og leitar í kvöld eða nótt. „Við þurfum að kvarða mæla í Árna Friðrikssyni og Hákoni  en mælar Polar Amaroq hafa þegar verið kvarðaðir. Í kvörðun mælanna felst að þeir séu stilltir þannig að þeir mæli allir eins. Bjarni Ólafsson og Ásgrímur Halldórsson koma með sem leitarskip en þau eru ekki með kvarðaða mæla. Það eru því fimm skip sem hefja mælingar og leit í kvöld eða nótt. Við gerum ráð fyrir að byrja út af Litladýpi og leita norður með landgrunnsbrúninni og einnig á landgrunninu. Saman munu skipin leita út af Austfjörðum og Norðausturlandi í fyrstu atrennu. Um borð í bæði Polar Amaroq og Hákoni verða þrír starfsmenn frá Hafrannsóknastofnun. Því miður er veðurútlit ekki sérstaklega gott en það er veðurgluggi næstu daga sem þarf að nýta vel. Því miður ríkir ekki mikil bjartsýni um loðnuvertíð en það er aldrei að vita. Loðnan hefur oft komið mönnum á óvart,“ sagði Birkir.
Polar Amaroq og Hákon EA í Norðfjarðarhöfn. Ljósm. Smári GeirssonPolar Amaroq og Hákon EA í Norðfjarðarhöfn.
Ljósm. Smári Geirsson
     Birkir Bárðarson leiðangursstjóri. Ljósm. Smári GeirssonBirkir Bárðarson leiðangursstjóri. Ljósm. Smári Geirsson

Kolmunnaskipin í höfn í Færeyjum

Börkur NK heldur til kolmunnaveiða 6.janúar sl. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBörkur NK heldur til kolmunnaveiða 6.janúar sl.
Ljósm. Helgi Freyr Ólason
Kolmunnaskipin Beitir NK og Börkur NK lönduðu í Fuglafirði í Færeyjum í gær en liggja nú í landi vegna brælu. Beitir landaði um 400 tonnum og Börkur rúmlega 500 tonnum. Heimasíðan sló á þráðinn til Hálfdans Hálfdanarsonar skipstjóra á Berki og spurði hvernig veiðarnar hefðu gengið eftir áramótin. „Við og Beitir fórum út 6. janúar en við höfum einungis getað verið að veiðum í um það bil sólarhring. Það er stanslaus helvítis ótíð. Við vorum að fiska á Gráa svæðinu svokallaða um 100 mílur suðaustur af Færeyjum. Aflinn var í góðu lagi þennan stutta tíma sem við gátum verið að, en hann fékkst í tveimur holum. Við liggjum núna í Fuglafirði en Beitir liggur í Runavík því það var ekki bryggjupláss fyrir hann hér. Í sannleika sagt er veðurútlitið ekki gott, en það hlýtur að koma að því að hann lægi,“ segir Hálfdan.

 

 

Verður loðnuvertíð?

Nú ætti loðnuvertíð að vera að hefjast og loðnuspenningur í hámarki, en því er ekki að heilsa. Ekki er úr vegi að líta stuttlega yfir sögu loðnuveiðanna og velta fyrir sér þróuninni. 
 
Fyrstu fyrirliggjandi tölurnar um loðnuveiði við landið eru frá árinu 1963. Þá komu þúsund tonn á land. Loðnuveiðarnar fóru hægt af stað en jukust mikið eftir 1973, en þá berast yfir 400 þúsund tonn á land. Síðan fór aflinn upp undir milljón tonn árið 1979. Almennt mátti treysta á loðnuveiði þegar þarna var komið sögu en þó voru undantekningar frá því eins og á árinu 1982 þegar lítil loðna var veidd og á árinu 1991 þegar veiðin var ekki nema liðlega 250 þúsund tonn. Stærsta loðnuárið var hins vegar árið 1997 en þá komu 1,3 milljón tonn á land.
 
Síðustu ár hefur veiðin verið mun minni en áður. Árið 2009 fór veiðin niður í 14 þúsund tonn og frá þeim tíma má segja að loðnuvertíðir hafi verið svipur hjá sjón.
 
Nú er eðlilegt að spurt sé hverju er um að kenna? Hvers vegna skilar loðnan sér ekki eins og hún gerði áður? Er stærri þorskstofn að taka meira til sín? Hvaða áhrif hefur fjölgun hvala á stofninn? Er hlýnun sjávar að valda breytingum á göngumynstri loðnunnar?
 
Við upptöku á nýrri aflareglu á árinu 2015 lá fyrir að stórauka þurfti rannsóknir á loðnustofninum til að tryggja skynsamlega nýtingu hans til framtíðar. Loðnan hefur orðið verðmætari og verðmætari með aukinni áherslu á vinnslu hennar til manneldis og áhrif hennar í hagkerfinu hafa aukist. Loðnuhrogn seljast dýru verði og eins fryst hrygna ásamt því að verð á mjöli og lýsi hefur hækkað mikið. Samstarf útgerða og Hafrannsóknastofnunar við loðnurannsóknir undanfarinna ára hefur verið farsælt og hafa útgerðirnar samræmt búnað í skipum sínum við búnað hafrannsóknaskipanna þannig að þau megi nýta við rannsóknir og mælingar á stofninum.
 
Þrátt fyrir að hin nýja aflaregla kalli á auknar rannsóknir virðast menn ekki hafa gert ráð fyrir þeim kostnaðarauka sem auknar rannsóknir fela í sér. Nú er mikilvægt að menn setjist niður, fari yfir stöðu mála og geri áætlanir um loðnurannsóknir á komandi tímum. Það gengur ekki þegar komið er að loðnuvertíð að allt sé í óvissu varðandi það hver eigi að kosta rannsóknir á einhverjum dýrmætasta nytjastofni þjóðarinnar.
 
Hinn 7. janúar sl. náðist samkomulag um að Hafrannsóknastofnun greiði helming kostnaðar við loðnuleit og mælingar veiðiskipa. Munu útgerðirnar leggja til tvö skip sem munu leita með rannsóknaskipi Hafrannsóknastofnunar. Gert er ráð fyrir að leit hefjist eftir helgi og munu þá Hákon EA og Bjarni Ólafsson AK taka þátt í henni.  
 Á meðfylgjandi mynd má glögglega sjá þróun loðnuveiðanna við landið og hve þær hafa verið sveiflukenndar. Eins má sjá meðalveiði hvers áratugar og þá sést glögglega hve loðnuveiðin síðasta ártug hefur verið döpur miðað við hina fyrri. Mikið hefur verið gert á síðari árum til að auka hagkvæmni veiða og vinnslu. Sem dæmi má nefna að árið 2003 voru veiðiskipin 39 talsins en nú eru þau 17 og árið 2003 voru loðnuverksmiðjur 19 talsins en nú einungis 10. Þá hefur manneldisvinnsla aukist mikið og geta stærstu vinnslurnar fryst um 900 tonn á sólarhring.Á meðfylgjandi mynd má glögglega sjá þróun loðnuveiðanna við landið
og hve þær hafa verið sveiflukenndar. Eins má sjá meðalveiði
hvers áratugar og þá sést glögglega hve loðnuveiðin síðasta ártug
hefur verið döpur miðað við hina fyrri. Mikið hefur verið gert á
síðari árum til að auka hagkvæmni veiða og vinnslu. Sem dæmi má
nefna að árið 2003 voru veiðiskipin 39 talsins en nú eru þau 17 og
árið 2003 voru loðnuverksmiðjur 19 talsins en nú einungis 10. Þá hefur
manneldisvinnsla aukist mikið og geta stærstu vinnslurnar fryst um 900 tonn á sólarhring.
 

Eitt ár í nýjan Börk

Smíði á botneiningu í nýjan Börk NK. Ljósm. Hörður ErlendssonSmíði á botneiningu í nýjan Börk NK.
Ljósm. Hörður Erlendsson
Gert er ráð fyrir að nýr Börkur verði afhentur Síldarvinnslunni í janúarmánuði 2021 þannig að eitt ár mun líða þar til nýju skipi verður fagnað. Það eru ávallt tímamót þegar nýtt skip kemur í fyrsta sinn til heimahafnar og með hverju nýju skipi sem bætist í flota landsmanna eru stigin einhver framfaraskref.
 
Það er Skipasmíðastöðin Karstensens í Skagen í Danmörku sem annast smíði hins nýja Barkar en Börkur verður systurskip Vilhelms Þorsteinssonar sem einnig er í smíðum hjá stöðinni og mun væntanlega verða afhentur eiganda sínum í ágústmánuði nk. 
 
Miðskipseining, lestareining, í smíðum. Ljósm. Hörður ErlendssonMiðskipseining, lestareining, í smíðum.
Ljósm. Hörður Erlendsson
Skipasmíðastöð Karstensens hefur starfsstöðvar í Póllandi og þar er efnað niður í skipin og skrokkar þeirra smíðaðir. Síðan eru skrokkarnir dregnir til Skagen og þar er smíði skipanna lokið. Fyrir nokkru hófst smíði hins nýja Barkar í Gdynia og hafa fulltrúar Síldarvinnslunnar heimsótt stöðina þar og fræðst um hvernig að smíðinni er staðið. Í stöðinni er allt efni í skipið sniðið niður með hjálp tölvutækni og síðan vinnur mikill fjöldi manna við að setja einingarnar saman. 
 
Nýr Börkur er smíðaður með flotvörpu- og hringnótaveiðar í huga þannig að hann verður dæmigert uppsjávarveiðiskip. Mun hann leysa af hólmi núverandi Börk sem smíðaður var í Tyrklandi árið 2012. Nýi Börkur verður 88 m að lengd, 16,6 m að breidd og 9,6 m að dýpt. Stærð skipsins verður 4.100 brúttótonn. Aðalvélar í skipinu verða tvær, 3.200 ha hvor, en einnig verður í því 820 kw ásrafall. Rafall skipsins verður 3.500 kw og í því verða tvö kælikerfi, 1.500 kw hvort, til að kæla aflann. Kælitankar verða 13 talsins, alls 3.420 rúmmetrar. Í skipinu verða vistarverur fyrir 16 manns.
 
Þilfarseining í smíðum. Ljósm. Hörður ErlendssonÞilfarseining í smíðum. Ljósm. Hörður ErlendssonKnud Degn Karstensen framkvæmdastjóri skipasmíðastöðvarinnar segir að lengi hafi verið áhugi fyrir því hjá forsvarsmönnum hennar að smíða fiskiskip fyrir Íslendinga. Einungis eitt skip hafi verið smíðað hjá stöðinni fyrir íslenskt fyrirtæki áður en smíði Vilhelms Þorsteinssonar og Barkar hófst en það var Þórunn Sveinsdóttir VE. Annars hafa umsvif Skipasmíðastöðvar Karstensens verið mikil á síðustu árum og frá árinu 2007 hefur stöðin lokið smíði á milli 40 og 50 skipa af ýmsum gerðum. Er þar um að ræða fiskiskip, herskip og rannsóknaskip. Síðustu árin hefur stöðin afhent 5-6 nýsmíðuð skip árlega ásamt því að sinna viðhaldi og breytingum á fjölmörgum skipum. Það má því segja að umsvifin hjá Skipasmíðastöð Karstensens séu mikil. 
 
Þannig mun nýr Börkur NK líta út.Þannig mun nýr Börkur NK líta út.

Gullver kominn úr fyrsta túr ársins

Gullver NS landar á Seyðisfirði. Ljósm. Ómar BogasonGullver NS landar á Seyðisfirði. Ljósm. Ómar BogasonÍsfisktogarinn Gullver NS kom til heimahafnar á Seyðisfirði í gærkvöldi úr fyrsta túr ársins en skipið hélt til veiða 2. janúar sl. Aflinn í veiðiferðinni var 95 tonn, nánast eingöngu þorskur. Að sögn Rúnars L. Gunnarssonar skipstjóra var veitt í Seyðisfjarðardýpinu og undir lokin á Digranesflaki en leiðindaveður einkenndi túrinn. Fram kom að vart varð við loðnu í fiskinum sem Gullver fékk. 
 
Vegna veðurútlits er ekki gert ráð fyrir að Gullver haldi til veiða á ný fyrr en annað kvöld.
 
Vinnsla í frystihúsinu á Seyðisfirði hófst í gær að afloknu jóla- og áramótafríi. Til að byrja með var unninn ufsi en síðan verður unninn þorskur úr Gullver. Á árinu 2019 voru unnin 2.800 tonn af fiski í frystihúsinu á Seyðisfirði og er það svipað magn og unnið hefur verið þar síðustu árin.