Blængur NK – eini frystitogari Austfirðinga

Blængur NK í Norðfjarðarhöfn. Ljósm. Hákon ErnusonBlængur NK í Norðfjarðarhöfn. Ljósm. Hákon Ernuson

Sumarið 2015 festi Síldarvinnslan í Neskaupstað kaup á frystitogaranum Frera af Ögurvík hf. og fékk hann þá nafnið Blængur og einkennisstafina NK 125. Blængur hét upphaflega Ingólfur Arnarson og var smíðaður á Spáni fyrir Bæjarútgerð Reykjavíkur. Skipið kom nýtt til landsins í janúarmánuði 1974. Bæjarútgerðin átti togarann til ársins 1985 en þá festi Ögurvík kaup á honum og þá var honum breytt í frystiskip. Árið 2000 voru gerðar umfangsmiklar breytingar á togaranum en þá var hann meðal annars lengdur um 10 metra og aðalvél endurnýjuð. Einnig var vinnslulínan endurnýjuð svo og frystilestin. Skipið er 79 metra langt eftir breytingarnar og búið 5000 hestafla aðalvél af gerðinni Wartsila. Það er 1723 brúttótonn að stærð.
 
Blængur NK er eini frystitogari Austfirðinga og því hefur hann nokkra sérstöðu. Skipstjórar á skipinu eru þeir Bjarni Ólafur Hjálmarsson og Theodór Haraldsson og settist tíðindamaður heimasíðunnar niður með þeim á dögunum til að fræðast um skipið og útgerð þess. Í upphafi viðtalsins kom fram að Blængur hafi  fyrst og fremst verið gerður út á ufsa, karfa og grálúðu, en það eru tegundirnar sem íslenskir frystitogarar hafa  lagt áherslu á að veiða á undanförnum árum. Um væri að ræða hörkuskip með miklum togkrafti og Blængur væri nú eitt af öflugustu togskipum Íslendinga. „Skipið er öflugt veiðitæki og oft gaman að fiska á það,“ segir Theodór.
 

Trollið tekið. Ljósm. Hreinn SigurðssonTrollið tekið. Ljósm. Hreinn Sigurðsson

Yfirstandandi ár er í reynd fyrsta árið sem útgerð Blængs er samfelld. Skipið var keypt um sumarið 2015, á árinu 2016 fór það í umfangsmiklar breytingar í Póllandi og lauk þeim ekki fyrr en komið var fram á árið 2017. Árið 2018 var 
sk
ipið einnig frá veiðum um tíma en þá var meðal annars skipt um togspil. Segja má að árið 2019 sé þriðja rekstrarár skipsins í eigu Síldarvinnslunnar og fyrsta heila árið í rekstri.
 
„Árið í ár hefur verið afar gott. Við erum búnir að fiska fyrir 2,1 milljarð króna á árinu og enn eru hátt í tveir mánuðir eftir af því. Árið 2018 fiskuðum við um 6000 tonn allt árið en nú erum við búnir að fiska 6.900 tonn og það má reikna með að ársaflinn fari að minnsta kosti í 7.500 tonn,“ segir Bjarni Ólafur. Líklega mun afli skipsins í ár verða sá mesti sem austfirskur togari hefur skilað á land.
 
Þó svo að áhersla sé helst lögð á ufsa- og karfaveiði á miðunum við Ísland hefur Blængur farið í Barentshafið bæði í ár og í fyrra og fiskað þorsk. „Barentshafstúrarnir hafa skipt okkur miklu máli en þar var veitt í maímánuði 2018 og í júní 2019. „Sérstaklega var Barentshafstúrinn í ár glæsilegur en þá veiddum við 1500 tonn af þorski og var aflaverðmætið um 500 milljónir. Veiðin gekk í alla staði eins vel og hægt var að hugsa sér,“ segir Theodór.
 

Fiskur snyrtur um borð í Blængi NK. Ljósm. Hreinn SigurðssonFiskur snyrtur um borð í Blængi NK.
Ljósm. Hreinn Sigurðsson

Fram kemur hjá þeim Bjarna Ólafi og Theodór að 26 séu í áhöfn Blængs en heildaráhöfnin telji um 45 manns. Rúmlega helmingur heildaráhafnarinnar er í skiptikerfi. Yfirleitt taka veiðiferðir skipsins um það bil einn mánuð. Yfirmenn skipsins eru Austfirðingar en hásetar koma frá ýmsum landshlutum, allmargir til dæmis að norðan og nokkrir af höfuðborgarsvæðinu. Vart hefur orðið við aukinn áhuga sjómanna á plássum á Blængi og segja þeir Bjarni Ólafur og Theodór að um þessar mundir rigni inn umsóknum. „Áhuginn ræðst mikið af tekjumöguleikunum og fullur hásetahlutur það sem af er árinu er kominn í 21 milljón króna. Fiskverð er hátt um þessar mundir og gengið hefur þróast með hagstæðum hætti og þetta hvoru tveggja kemur sér vel. Það hefur ekki verið óalgengt að háseti hafi haft um tvær milljónir króna fyrir túrinn að undanförnu. Það má hins vegar ekki gleyma því að það er mikil vinna um borð í frystitogara og menn þurfa að hafa fyrir lífinu um borð í slíku skipi,“ segir Theodór.
 

Íslensk síld væntanleg til Neskaupstaðar

Margrét EA. Ljósm. Smári GeirssonMargrét EA. Ljósm. Smári GeirssonMargrét EA er á leiðinni til Neskaupstaðar með 860 tonn af íslenskri sumargotssíld og er gert ráð fyrir að skipið komi til hafnar í fyrramálið. Síldin fékkst í fjórum holum utarlega í Jökuldýpinu um 80-90 mílur vestur úr Reykjanesi. Mun aflinn verða skoðaður þegar í land verður komið og kannað hvort hann er hæfur til manneldisvinnslu. Heimasíðan ræddi við Birki Hreinsson skipstjóra í morgun þar sem skipið var statt í brælu fyrir austan Vestmannaeyjar. „Við fengum 500 tonna hol seinni partinn í gær eftir að hafa togað í eina sex tíma. Áður höfðum við fengið tvö rúmlega 140 tonna hol og eitt 60 tonna. Við höfum séð mikið lóð á þessum slóðum en það er ekki allt síld, það virðist einnig vera um átu að ræða. Stundum reyndar sjáum við ekki neitt eins og í fyrradag. Við höfum nánast ekkert fengið á nóttunni og allur aflinn fékkst yfir daginn. Samkvæmt okkar skoðun er sáralítil sýking í þessari síld. Við urðum varir við sýkingu í örfáum síldum í fyrsta holi en síðan hefur ekkert borið á henni. Til dæmis virtist ekki vera um neina sýkingu að ræða í stóra holinu. Þetta varðandi sýkinguna kemur betur í ljós þegar í land verður komið og byrjað verður að skoða síldina ítarlega,“ segir Birkir.
 
Beitir NK liggur í Reykjavík og mun halda til síldveiða nk. mánudag.

Reitingsveiði hjá Eyjunum

Smáey VE að landa í Neskaupstað sl. fimmtudag. Ljósm. Guðmundur SveinssonSmáey VE að landa í Neskaupstað sl. fimmtudag.
Ljósm. Guðmundur Sveinsson
Skip Bergs-Hugins, Vestmannaey og Smáey, hafa verið að fá reitingsafla að undanförnu. Smáey hefur verið að veiða austur af landinu en Vestmannaey hefur fiskað fyrir sunnan. Heimasíðan ræddi við skipstjórana. Jón Valgeirsson á Smáey og Birgi Þór Sverrisson á Vestmannaey í gær. Þegar rætt var við Jón var Smáey að færa sig frá Glettinganesflaki og á Gerpisgrunn. „Við erum að kasta núna hérna á Gerpisgrunni, en það hefur verið þorsk- og ýsurjátl hérna fyrir austan. Það má segja að aflinn hafi verið sæmilegur, eða tonn á tímann eða svo. Þetta er blandaður fiskur. Stóri þorskurinn lætur lítið sjá sig núna og spurningin er hvar hann heldur sig. Svona er þetta stundum. Við höfum landað hér fyrir austan. Lönduðum í Neskaupstað sl. fimmtudag og síðan á Seyðisfirði á mánudag. Við gerum ráð fyrir að landa í Neskaupstað að loknum þessum túr,“ segir Jón.
 
Birgir þór Sverrisson á Vestmannaey sagði að afla hefði verið landað í Vestmannaeyjum sl. fimmtudag og síðan haldið til veiða á sunnudag. „Við erum í karfa og ufsa í Reynisdýpinu og það má segja að sé reitingsveiði. Við gerum ráð fyrir að landa í Eyjum á fimmtudag,“ segir Birgir.

Hugað að íslenskri sumargotssíld

Beitir NK. Ljósm. Hákon ErnusonBeitir NK. Ljósm. Hákon ErnusonBeitir NK hélt til síldveiða sl. sunnudagskvöld og mun hann huga að íslensku sumargotssíldinni. Síldarvinnsluskipin hafa heimild til að veiða um 4.000 tonn af þeirri síld. Beitir sigldi vestur fyrir land og ræddi heimasíðan við Tómas Kárason skipstjóra í morgun, en þá var skipið statt út af Reykjanesi. Tómas sagði að enn væri heldur lítið að frétta. „Það er rólegt yfir þessu og menn fara sér að engu óðslega. Við fréttum af því í gærkvöldi að ágætis lóð væru í Jökuldýpinu og Margrét EA kastaði þá. Aflinn reyndist vera um 140 tonn og nú þarf að skoða síldina meðal annars með tilliti til sýkingarinnar sem hefur verið í þessum síldarstofni undanfarin ár. Við erum á leiðinni í Jökuldýpið og það er blíða eins og er en það spáir víst kalda þegar líður á daginn,“ segir Tómas.

Eilífur flótti undan veðri

Blængur NK. Ljósm. Hákon ErnusonBlængur NK. Ljósm. Hákon ErnusonFrystitogarinn Blængur NK kom til Neskaupstaðar í gærkvöldi að lokinni mánaðarlangri veiðiferð. Afli skipsins er tæplega 700 tonn að verðmæti 215 milljónir króna. Uppistaða aflans er ufsi og karfi. Theodór Haraldsson skipstjóri segir að túrinn hafi fyrst og fremst einkennst af eilífum flótta undan veðri. „Við byrjuðum túrinn fyrir austan land vegna slæms veðurs fyrir vestan. Reynt var að finna ufsa en það gekk ekki alltof vel. Þegar veður lægði vestra héldum við þangað og þar var reynt við ufsa, karfa og ýsu. Tíðin var í reyndinni djöfullleg stóran hluta veiðiferðarinnar. Einu sinni var farið undir Grænuhlíð og legið í vari og einu sinni hröktumst við úr Reykjafjarðarálnum vegna veðurs, en við vorum alltaf að færa okkur til út af veðri. Túrnum lukum við síðan út af Norðurlandi í ufsaleit. Hvað afla varðar voru tvær fyrstu vikurnar í túrnum heldur lélegar, en seinni tvær voru bara góðar,“ segir Theodór.
 

27 þúsund tonn af makríl og 26 þúsund tonn af síld

Beitir NK heldur til veiða að lokinni löndun á norsk-íslenskri síld. Ljósm. Helgi Freyr ÓlasonBeitir NK heldur til veiða að lokinni löndun á
norsk-íslenskri síld. Ljósm. Helgi Freyr Ólason
Hjá Síldarvinnslunni mynda makríl- og norsk-íslenska síldarvertíðin eina heild. Síldveiðarnar voru hafnar áður en makrílveiðunum lauk um miðjan septembermánuð. Makrílvertíðin hófst 20. júlí og síðasta síldarfarminum var landað 23. október. Alls voru 53 þúsund tonn tekin til vinnslu á þessum tíma; tæplega 27 þúsund tonn af makríl og rúmlega 26 þúsund tonn af síld. Öll áhersla var lögð á að vinna makrílinn og síldina til manneldis og var unnið á þrískiptum vöktum í fiskiðjuveri fyrirtækisins í Neskaupstað. Vinnslan var nánast samfelld og einungis tekið stutt frí yfir verslunarmannahelgina. Fjögur skip önnuðust hráefnisöflun fyrir fiskiðjuverið en það voru Beitir NK, Börkur NK, Bjarni Ólafsson AK og Margrét EA. Þá landaði Hákon EA frystum afurðum í Neskaupstað.
 
Hjörvar Hjálmarsson, skipstjóri á Berki, segir að bæði makrílvertíðin og síldarvertíðin hafi gengið einstaklega vel. „Þegar við hófum veiðar á makrílnum var hann farinn að ganga í austur frá landinu og í reyndinni fengust fáir túrar innan íslenskrar lögsögu en mest var veitt í Síldarsmugunni. Veiði var almennt mjög góð og fiskurinn var stór og hentaði vel til vinnslu. Síðan kom að því að makríllinn gekk út úr Smugunni og inn í norska lögsögu og þá lauk okkar veiðum. Síldin var hins vegar að langmestu leyti veidd skammt austur af landinu; á Héraðsflóanum og á Glettinganesgrunni og þar norður af. Það var mikið af síld og holin urðu að vera stutt. Fyrir kom að menn lentu í því að fá allt of stór hol þó reynt væri að sýna aðgæslu. Að því kom að síldin gekk austur í Smuguna og við eltum hana þangað og þar var veitt undir lokin,“ segir Hjörvar.
 
Jón Gunnar Sigurjónsson, yfirverkstjóri í fiskiðjuverinu, segir að makríl- og síldarvertíðin hafi gengið einstaklega vel. „Vinnslan gekk eins og best var á kosið enda hráefnið afar gott. Makríllinn var góður og síldin veiddist lengst af við bæjardyrnar þannig að hún var ferskt úrvalshráefni auk þess að vera stór og falleg. Framleitt var allan vertíðartímann ef undan er skilið stutt hlé sem gert var yfir verslunarmannahelgina. Lykillinn að góðum árangri hjá okkur er gott starfsfólk. Það er svo einfalt að þetta tekst ekki nema með mjög góðu starfsfólki. Næst á dagskrá hjá okkur er að búa til okkar árlegu jólasíld og síðan verður kíkt á íslensku sumargotssíldina þegar veiðar á henni hefjast og kannað hvort hún verður hæf til manneldisvinnslu. Svo er það stóra spurningin: Verður einhver loðnuvertíð ?“, segir Jón Gunnar.