Síldarvinnsluskipin á landleið með 5.200 tonn af loðnu 20 tímum eftir að verkfalli lauk

Loðnu dælt um borð í Beiti NK í dag. Ljósm. Sigurjón M. JónusonLoðnu dælt um borð í Beiti NK í dag. Ljósm. Sigurjón M. JónusonSíldarvinnsluskipin Börkur og Beitir eru á landleið eftir að hafa mokveitt loðnu á miðunum suður af landinu. Skipin héldu til veiða í gærkvöldi og voru komin á miðin um klukkan fimm í nótt. Beitir fékk um 2.700 tonn í þremur köstum og lagði af stað í land um klukkan fjögur í dag. Tómas Kárason, skipstjóri á Beiti, sagði að mikið af loðnu væri að sjá á stóru svæði. „Við fengum aflann í þremur köstum innan við Tvísker. Þetta voru tvö eitt þúsund tonna köst og eitt minna. Loðnan er gullfalleg, stór og fín. Við erum með 1.500 tonn kæld og fer sú loðna til manneldisvinnslu. Við ættum að vera í Neskaupstað um klukkan tvö í nótt,“ sagði Tómas.
 
Börkur fyllti sig stuttu eftir að Beitir lagði af stað í land, en hann mun landa á Seyðisfirði. Hjörvar Hjálmarsson skipstjóri sagði að loðnuveiðin hefði verið ævintýraleg í dag. „Hér er mjög mikið af loðnu á ferðinni og hún æðir vestur eftir. Við vorum að nálgast Ingólfshöfðann í síðasta kastinu. Við erum með 2.500 tonn og fengum 1.400 tonn í einu kastinu. Það er stærsta kast sem ég hef upplifað,“ sagði Hjörvar. 

Loðnukvótinn

Myndin tekin um borð í Beiti NK á loðnumiðunum í dag. Ljósm. Sigurjón M. JónusonMyndin tekin um borð í Beiti NK á loðnumiðunum í dag. Ljósm. Sigurjón M. JónusonEins og flestum er kunnugt ríkti svartsýni hvað varðaði loðnuveiðar í janúar sl. Þá var gefinn út heildarkvóti upp á 57 þúsund tonn. Mælingin sem úthlutun kvótans byggði á var þó álitin óviss þar sem slæmt veður og hafís höfðu truflað loðnuleitina verulega. Ráðist var í nýja mælingu sem fram fór dagana 3. – 11. febrúar og var hún kostuð af útgerðum loðnuskipa. Skilaði hún miklu jákvæðari niðurstöðu og í kjölfar hennar var gefinn út heildarkvóti upp á 299 þúsund tonn. Þessar mælingar eru sögulegar að því leyti að veiðiskip var notað til þeirra með rannsóknamönnum frá Hafrannsóknastofnun  um borð. Árið 2008 voru gögn frá veiðiskipum að vísu notuð til að meta loðnustofninn, en skipin tóku þá ekki þátt í skipulegri leit ásamt skipum Hafrannsóknastofnunar eins og grænlenska skipið Polar Amaroq gerði í báðum leitunum á þessu ári. Þorsteinn Sigurðsson fiskifræðingur hjá Hafrannsóknastofnun segir að samstarfið við skipstjóra og áhöfn Polar Amaroq hafi verið hreint frábært. „Þeir Polarmenn sýndu verkefninu mikinn áhuga og allt samstarf við þá gekk eins og best verður á kosið. Skipið er vel búið tækjum til leitar, en er hins vegar ekki með fellikjöl eins og æskilegt er. Í stað fellikjalarins greip Geir Zoёga skipstjóri til þess ráðs að dæla einum 1200 tonnum af sjó í skipið til að lækka það í sjónum og kom það sér vel. Útgerðir loðnuskipanna eiga heiður skilinn fyrir að kosta síðari leitina, sem hefði sennilega aldrei verið farin ef þær hefðu ekki tekið ákvörðun um að greiða þær 25 milljónir sem þurfti. Síðari leitin leiddi til þess að nú fáum við loðnuvertíð sem skapar sennilega 16 milljarða í verðmæti í staðinn fyrir 1 milljarð eða tæplega það,“ sagði Þorsteinn Sigurðsson.
 
Þessi kvótaaukning skiptir miklu máli fyrir sjávarútvegsfyrirtækin og þjóðarbúið og nú er loðnuveiði íslenskra skipa hafin af fullum krafti að afloknu sjómannaverkfalli. Norsk skip, sem verið hafa að veiðum við landið, hafa landað töluverðri loðnu hér á landi og skipti það miklu máli á meðan á verkfallinu stóð.
 
Hlutur Síldarvinnsluskipanna og Bjarna Ólafssonar AK í loðnukvótanum er tæplega 18,5% eða 34.337 tonn, en Bjarni Ólafsson er í eigu dótturfélags Síldarvinnslunnar. Þá er hlutur viðskiptabáta Síldarvinnslunnar tæplega 12% af kvótanum, en þeir eru  Vilhelm Þorsteinsson EA, Hákon EA og grænlenska skipið Polar Amaroq. Hafa ber í huga að viðskiptabátarnir eru allir vinnsluskip. Samtals er kvóti Síldarvinnsluskipanna og viðskiptabátanna 71.731 tonn.
 
Aðstæður á mörkuðum fyrir loðnuafurðir eru misjafnar. Verð á mjöli og lýsi hefur farið lækkandi að undanförnu og enn gerir hið svonefnda Rússabann fyrirtækjunum erfitt fyrir, en sala á frystum hæng á Austur-Evrópu verður takmörkuð vegna þess. Japanir eru hins vegar áhugasamir um kaup á hrognafullri loðnu og loðnuhrognum . Fulltrúar japanskra kaupenda hafa verið í Neskaupstað að undanförnu og fylgst með framleiðslu á frystri loðnu úr norskum veiðiskipum. 

Hjólin fara að snúast á ný að loknu verkfalli

Skipverjar á Barða NK komnir með kostinn um borð áður en lagt var úr höfn í nótt. Ljósm.Hákon ErnusonSkipverjar á Barða NK komnir með kostinn um borð áður en lagt var úr höfn í nótt.
Ljósm.Hákon Ernuson
Þegar fyrir lá í gærkvöldi að sjómenn höfðu samþykkt kjarasamning og verkfalli væri lokið færðist svo sannarlega líf yfir hafnir landsins. Skipin héldu til veiða hvert af öðru og lá mörgum mikið á. Börkur og Beitir héldu til loðnuveiða strax upp úr klukkan 10 og um líkt leyti hélt Bjarni Ólafsson á loðnumiðin. Ísfisktogararnir Vestmannaey og Bergey losuðu landfestar upp úr klukkan 11, Gullver um miðnætti og Barði um klukkan eitt eftir miðnætti. Frystitogarinn Blængur mun leggja af stað frá Akureyri til Neskaupstaðar í kvöld en lokið er miklum endurbótum á skipinu sem hafa farið fram í Póllandi og á Akureyri.
 
Í morgun voru þegar farnir að berast aflafréttir af loðnuskipunum. Börkur fékk 600 tonn í fyrsta kasti og Beitir 1.000 tonn. Eru þeir að veiða mjög grunnt vestur af Hornafirði. Polar Amaroq er væntanlegur til Neskaupstaðar síðar í dag með 500 tonn af loðnu til manneldisvinnslu en einnig er fryst um borð í skipinu. Stefnt er að því að vinnsla í fiskvinnslunni á Seyðisfirði hefjist á miðvikudag og víst er að fiskimjölsverksmiðjan í Neskaupstað hefji vinnslu í dag og verksmiðjan á Seyðisfirði mjög fljótlega.