Fagnaður um borð í Bjarti NK


Bjartur NK fertugur.  Ljósm. Þórhildur Eir SigurgeirsdóttirS.l. föstudag, 1. mars, var haldinn fagnaður um borð í Bjarti NK í tilefni af því að 40 ár voru liðin frá því að hann kom í fyrsta sinn til heimahafnar í Neskaupstað.  Til fagnaðarins komu núverandi og fyrrverandi skipverjar ásamt öðrum gestum og gæddu sér á dýrindis hátíðartertu. 

 

40 ár frá komu skuttogarans Bjarts NK











Bjartur NK í prufusiglingu í Japan.
 Bjartur NK í prufusiglingu í Japan.


Klukkan 8:30 að morgni föstudagsins 2. mars 1973 sigldi skuttogarinn Bjartur NK inn Norðfjörð í fyrsta sinn.  Togarinn var fánum prýddur og hafði þarna lokið lengstu samfelldu siglingu norðfirsks skips fyrr og síðar.  Bjartur var smíðaður í Japan og siglingin þaðan til heimahafnar tók 49 sólarhringa og var vegalengdin um 13.150 sjómílur.



Stjórn Síldarvinnslunnar hafði tekið ákvörðun um að láta smíða Bjart í árslok 1971 en þá hafði fengist nokkur reynsla af útgerð skuttogarans Barða NK sem fyrirtækið hafði fest kaup á árið 1970.  Í upphafi gerði Síldarvinnslan út síldveiðiskip en þegar síldin brást þurfti að hyggja að útgerð skipa sem hentuðu til botnfiskveiða og þá var skuttogarinn Barði NK keyptur.  Í upphafi var Bjarti ætlað að leysa Barða af hólmi en að athuguðu máli ákvað stjórn félagsins að gera út báða togarana og reyndar urðu togararnir í eigu fyrirtækisins þrír þegar Birtingur NK bættist í flotann árið 1977.



Árið 1971 hófst fyrir alvöru skuttogaravæðing landsins á vegum stjórnvalda og var þá ákveðið að láta smíða tíu togara í Japan.  Stjórn Síldarvinnslunnar ákvað að festa kaup á einu þessara skipa.  Japanstogararnir voru smíðaðir á tveimur stöðum í Japan, 6 í Muroran og 4 í Niigata.  Bjartur var smíðaður í Niigata.  Þrír aðrir togarar af þessum tíu voru keyptir til Austurlands: Brettingur til Vopnafjarðar, Ljósafell til Fáskrúðsfjarðar og Hvalbakur til Stöðvarfjarðar.



Bjartur NK kemur til heimahafnar í fyrsta sinn 2. mars 1973.  Ljósm. Guðmundur SveinssonMiðvikudaginn 25. október 1972 var togara Síldarvinnslunnar hleypt af stokkunum í Niigata-skipasmíðastöðinni og var honum þá gefið nafnið Bjartur.  Hinn 12. janúar 1973 var skipið síðan afhent Síldarvinnslunni og daginn eftir var lagt af stað í hina löngu siglingu til Íslands.  Á leiðinni til heimahafnar kom Bjartur við í tveimur höfnum: Honolulu á Hawaii og Balboa við Panamaskurðinn.

Samið um smíði Japanstogara











 Bjartur NK-121
 Bjartur NK-121

Eftirfarandi grein ritaði Magni Kristjánsson í tilefni af því að 40 ár eru liðin frá því að fyrstu Japanstogararnir komu til landsins.  Bjartur NK er einn Japanstogaranna og Magni var fyrsti skipstjórinn á honum.






2. mars 1973 kom togarinn Bjartur NK til heimahafnar í Neskaupstað eftir 7 vikna siglingu frá Japan.  Bjartur var 1 af 10 systurskipum sem smíðuð voru í þessu fjarlæga landi.  En hví í ósköpunum að leita alla leið til Japan til að láta smíða þessi skip?  Það þurfti að sigla þeim um hálfan hnöttinn heim til Íslands til að koma þeim til brúks.  Við vissum að í Japan bjó mikið verkvit og að þeir voru góðir að búa til transistortæki og bíla.  En skuttogara, þar var allt á huldu.  En allt á sér aðdraganda og skýringar.  Rennum huganum rúm 40 ár aftur í tímann og förum stuttlega yfir þann þátt.






Árið 1971 hófst hin svokallaða skuttogaravæðing.  Síldveiðar lögðust af 1968 eftir samfellt góðæri um alllanga hríð.  Í hönd fóru erfiðir tímar.  Talsverður hluti síldarflotans fór til síldveiða í Norðursjó og gerði það bærilegt og stundum gott.  Öðrum var snúið til bolfiskveiða með ýmsum veiðarfærum.  Tvö af skipum Síldarvinnslunnar fóru á togveiðar ásamt fleirum.  En almennt höfðu menn ekki trú á þessu.  Sumir töldu þetta jafnvel hið mesta óráð og bentu á dapurleg endalok gömlu síðutogaranna.  Hafa ber í huga að á þessum árum voru höft og miðstýring á öllum sviðum, ekki síst í sjávarútvegi.  Skipakaupum var að miklu leyti handstýrt, fiskverð var ákveðið af opinberum aðilum.  Pólitíkusar voru allsstaðar með puttana.  Gengið? Eitt í dag og annað á morgun.  Af ástæðum sem ekki verða raktar hér var tímabil gömlu síðutogaranna að líða undur lok en togveiðar nótabátanna, sem margir voru nýlegir, gengu vel.  Til togveiða voru þeir auðvitað vanbúnir.  Óeinangraðar lestar, snurpuspil þeirra veikburða til togveiða og vélaraflið var vægast sagt af skornum skammti.  Annað var eftir því.  En það var mikil fiskgengd.  Ýmislegt annað var hagstætt, ekki síst að við áttum góða sjómenn sem höfðu sýnt að þeir áttu auðvelt með að aðlagast breyttum aðstæðum.  Ég var búinn að vera nokkuð mikið á togurum og leit á þessar togveiðar á bátunum sem millileik.









Magni Kristjánsson flytur ræðu við afhendinguna á Bjarti NK í Niigata.

Magni Kristjánsson flytur ræðu við afhendinguna

á Bjarti NK í Niigata.



 

Starfsmenn teknir tali











Líneik Haraldsdóttir og Sylvía Kolbrá Hákonardóttir
 Líneik Haraldsdóttir og Sylvía Kolbrá Hákonardóttir

Í tilefni þess að fryst hafa verið 15.000 tonn af loðnu í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar í Neskaupstað það sem af er vertíðinni voru tveir starfsmenn þess teknir tali.  Starfsmennirnir eru Líneik Haraldsdóttir og Sylvía Kolbrá Hákonardóttir.






Líneik hefur starfað hjá Síldarvinnslunni


frá 1985 og komst svo að orði:






Ég hef upplifað gríðarlegar breytingar á starfstíma mínum hjá Síldarvinnslunni.  Ég hóf störf við saltfisk- og skreiðarverkun en með tímanum hefur vinnsla á uppsjávarfiski sífellt orðið mikilvægari hjá fyrirtækinu.  Fyrstu hausskurðarvélarnar sem notaðar voru við síldarsöltun eru í fersku minni og síðan hefur tæknivæðingunni fleygt fram.  Í gamla frystihúsinu var verið að frysta 60-70 tonn á sólarhring en nú frystum við yfir 500 tonn.  Þrátt fyrir þessa afkastaaukningu hefur starfsmönnum fækkað mikið.






Áður fyrr var vinnan þrælerfið og vinnuaðstæður oft ekki góðar en nú eru störfin miklu léttari vegna tæknivæðingar.






Í fiskiðjuverinu er unnin vaktavinna og hún getur verið þreytandi á álagstímum.  Þegar álagið er mest skiptir starfsandinn miklu máli og sem betur fer er andinn góður á vinnustaðnum.






Auðvitað vega launin þungt hjá okkur starfsfólkinu og við fáum góð laun fyrir mikla vinnu.  Á loðnu- og síldarvertíðum greiðir fyrirtækið myndalegan bónus ofan á tímakaup og allt starfsfólkið hefur síðan fengið launauppbót tvisvar á ári. Ég tel að fyrirtækið geri afar vel við starfsfólk sitt en auðvitað ætti dagvinnutaxti verkafólks að vera miklu hærri.






Þegar við náum markmiðum eins og að setja met í loðnufrystingu samgleðjast allir hjá fyrirtækinu og mér finnst við alveg hafa efni á því að fyllast stolti.