Loðnan er laus á kostunum

Bjarni Sæmundsson náttúrufræðingur var fyrstur hér á landi til að rannsaka loðnunaBjarni Sæmundsson
náttúrufræðingur var
fyrstur hér á landi til að
rannsaka loðnuna
Þessa dagana er mikið rætt um blessaða loðnuna og margir bíða með öndina í hálsinum eftir að hún finnist. Fyrsti maðurinn hér á landi til að fjalla um loðnuna með vísindalegum hætti var án efa Bjarni Sæmundsson náttúrufræðingur. Bjarni var brautryðjandi á sviði rannsókna á lífríki sjávar og hóf rannsóknir sínar fyrir aldamótin 1900. Fiskirannsóknir sínar dró hann síðan saman og birti í bókinni Fiskarnir sem út kom árið 1926. Hér skal vitnað orðrétt í umfjöllun Bjarna um loðnuna í bókinni:
 
Hrygningin fer fram á vorin og fram eftir sumrinu, og þegar að henni líður, leitar loðnan inn að löndum, oft afar mikil mergð, í þéttum torfum, sem ná yfir löng svæði, jafnvel tugi kílómetra, og má þá oft óbeinlínis sjá til ferða hennar í fjarlægð, af fuglagerjunum og hvalablæstrinum... Gengur hún oft mjög nærri landi, einkum í aflandsvindi, alveg upp í fjörur og inn í árósa og lón; en hún er yfirleitt mjög „laus á kostunum“ og óviss í öllum göngum sínum; sum ár er mergð af henni en önnur sést hún ekki á sama staðnum; stundum er hún spök og dvelur lengi (t.d. í Hornafirði á veturna), en stundum verður aðeins vart við hana nokkura daga og ræður þar sennilega um bæði hiti í sjó, veður og fæða.
 
Í bók Bjarna er einnig fjallað um nafnið á loðnunni og útskýrir hann tilkomu þess með eftirfarandi hætti:
 
Nafn sitt dregur loðnan af því, að hreistur hennar er smágert, þunnt og laust, og á hængnum eru hreisturblöðin í nokkrum röðum ofan við rákina, ílöng og hin lengstu dregin út í alllanga totu, svo að úr þeim verður loðin rák eftir endilangri hlið fisksins. Algengasta nafnið á fiskinum er loðna.
 
Í skrifum sínum upplýsir Bjarni að fyrir norðan séu einnig eftirfarandi nöfn notuð: Loðsíli, vorsíli, loðka, loðsíld og kampasíld. Í Austur-Skaftafellssýslu segir hann að hrygnan sé nefnd barsíli en í Vestmannaeyjum sé hún nefnd hrognasíli eða hrognaseiði. Þá greinir hann frá því að á Akranesi sé hængurinn nefndur hæringur.
 

Þetta er svo sannarlega fínn bátur

Landað úr Bergey VE í gærmorgun. Ljósm. Guðmundur AlfreðssonLandað úr Bergey VE í gærmorgun.
Ljósm. Guðmundur Alfreðsson
Hinn nýi ísfisktogari Bergs-Hugins, Bergey VE, kom úr sinni fyrstu alvöru veiðiferð til heimahafnar í Vestmannaeyjum í gærmorgun. Aflinn var fullfermi eða um 75 tonn. Heimasíðan ræddi við Jón Valgeirsson skipstjóra og spurði fyrst hvar skipið hefði verið að veiðum. „Við byrjuðum út af Vík í Mýrdal, fórum síðan í Skeiðarárdýpið og undir lokin vorum við í Sláturhúsinu út af Hornafirði. Það gekk vel að fiska og aflinn var blandaður. Nú fengum við fyrir alvöru að reyna bátinn og ég er mjög hrifinn af honum. Þetta er svo sannarlega fínn bátur en við erum enn að slípa til og læra á hann og allt um borð. Á millidekkinu virkaði allt vel en böndin þar eru tölvustýrð og við erum enn að læra á þau. Þá þarf eitthvað að laga þarna til fyrir stærri fisk. En þetta lítur afskaplega vel út og menn ánægðir. Þá eru spilin súpergóð. Þetta eru rafmagnsspil sem mjög skemmtilegt er að vinna með. Enn á eftir að stilla þau fullkomlega. Það eru alls engin vonbrigði með þetta skip og hér er allt stærra og rýmra en í gömlu skipunum. Þessir bátur er mjög skemmtilegur; það er gott að fiska á hann, hann er góður í lausagangi og virðist vera mjög gott sjóskip, segir Jón.

Blængur með fínan túr þrátt fyrir brælu

Landað úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonLandað úr Blængi NK. Ljósm. Smári GeirssonFrystitogarinn Blængur NK kom til Neskaupstaðar aðfaranótt mánudags eftir ágætan túr. Afli skipsins var rúmlega 540 tonn upp úr sjó að verðmæti 153 milljónir króna. Aflinn er blandaður en mest af gulllaxi, karfa og ufsa. Bjarni Ólafur Hjálmarsson skipstjóri er ánægður með túrinn. „Þetta var þriggja vikna túr en við fórum út 12. janúar. Veðrið gerði okkur erfitt fyrir fyrstu tvær vikurnar. Vegna brælunnar urðum við að veiða fyrir austan og norðan land en að því kom að við gátum fært okkur suður fyrir. Fyrir sunnan landið veiddum við frá Lónsdýpinu og vestur í Skerjadýpi og þar var ágætis kropp í gulllaxi, karfa og ufsa. Við verðum að vera ágætlega sáttir við niðurstöðu túrsins því veðrið truflaði okkur verulega framan af,“ segir Bjarni Ólafur.
 
Gert er ráð fyrir að Blængur haldi á ný til veiða nk. fimmtudagskvöld.
 
 

Aukin áhersla á umhverfismál og samfélagsábyrgð

Hildur Hauksdóttir sérfræðingur í umhverfismálum hjá SFS. Ljósm. Karl Jóhann BirgissonHildur Hauksdóttir sérfræðingur í umhverfismálum hjá SFS.
Ljósm. Karl Jóhann Birgisson
Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) hafa að undanförnu lagt aukna áherslu á umhverfismál og samfélagsábyrgð. Til marks um þetta var Hildur Hauksdóttir ráðin til samtakanna í októbermánuði sl. sem sérfræðingur í umhverfismálum. Hildur lauk  BS-prófi í rekstrarverkfræði frá Háskólanum í Reykjavík og MBA-prófi að auki frá Griffith háskólanum í Ástralíu. Áður en hún hóf störf hjá SFS starfaði hún að umhverfis- og markaðsmálum hjá HB Granda sem nú nefnist Brim.
 
Sl. miðvikudag kom Hildur til Neskaupstaðar í þeim tilgangi að halda fund með fulltrúum sjávarútvegsfyrirtækja eystra um umhverfismál og samfélagsábyrgð. Til fundarins komu yfir 20 fulltrúar frá Síldarvinnslunni ,Eskju og Loðnuvinnslunni og að mati fundarmanna var umfjöllunarefnið bæði áhugavert og gagnlegt. Í samtali við tíðindamann heimasíðunnar sagði Hildur að fundurinn hefði heppnast vel. „Eitt af verkefnum SFS þessa dagana er að vinna að stefnumótun í umhverfismálum með aðildarfyritækjum. Á því sviði standa öll fyrirtækin frammi fyrir sambærilegum áskorunum og skynsamlegt að víðtæk samvinna sé höfð um stefnumótunina. Á fundinum var farið yfir stöðu umhverfismála hjá fyrirtækjunum eystra og reyndar einnig um stöðu umhverfismála almennt, bæði hér á landi og á heimsvísu. Við í sjávarútvegi höfum til dæmis náð góðum árangri á sviði loftslagsmála en þó eru mörg tækifæri til að gera betur. Í þessu sambandi fjölluðum við um hvað sjávarútvegsfyrirtækin eystra geta gert betur. Eins var fjallað sérstaklega um sorpmál á fundinum og rætt hvernig skynsamlegt væri að auka samvinnu á því sviði. Fyrir utan hin augljósu umhverfisverkefni var fjallað um samfélagsábyrgð sjávarútvegsfyrirtækjanna. Þegar rætt er um samfélagsábyrgð er lögð áhersla á þrjár meginstoðir. Í fyrsta lagi umhverfismál, í öðru lagi efnahagslega þætti og í þriðja lagi samfélagsmál. Nú er sett krafa á fyrirtæki um gagnsæi og upplýsingagjöf og í því sambandi var rætt um svonefnda samfélagsskýrslu sem veitir þá upplýsingar um bæði fjárhagslega þætti og aðra þætti sem tengjast umhverfi og samfélagi. Á fundinum var rætt um gerð samfélagsskýrsla og hvernig hugsanlegt væri að innleiða útgáfu þeirra. Á þessu sést að viðfangsefni fundarins eystra var víðtækt og mér fannst fundurinn einkar ánægjulegur,“ segir Hildur.