Gott fiskirí hjá Bergey fyrir austan

Bergey VE á Seyðisfirði. Ljósm. Ómar BogasonBergey VE á Seyðisfirði. Ljósm. Ómar BogasonBergey VE og Vestmanney VE veiða mest á Austfjarðamiðum á haustin og jafnvel framyfir áramót. Löngum hafa skipin lagt áherslu á ýsuveiðar eystra en upp á síðkastið hefur einnig skipt máli að veiða þorsk. Skipin hafa landað á Eskifirði, Norðfirði og Seyðisfirði þegar þau landa fyrir austan en nú er meginreglan sú að landað er í Vestmannaeyjum eftir þriðja hvern túr. Hluti af afla skipanna fer til vinnslu í fiskvinnslustöð Síldarvinnslunnar á Seyðisfirði.
 
Bæði skipin hafa verið að afla vel á Austfjarðamiðum það sem af er hausti og hafði heimasíðan samband við Jón Valgeirsson skipstjóra á Bergey. Þegar rætt var við Jón var Bergey að toga í Vonarbrekkunni austan við Hvalbakinn. „Það hefur verið fínasta fiskirí hérna fyrir austan að undanförnu. Við lönduðum á Seyðisfirði um 60 tonnum hinn 16. október og síðan aftur í gær 78 tonnum. Uppistaða aflans er ýsa og þorskur. Í fyrri túrnum vorum við mest í Litladýpi og á Breiðdalsgrunni en í seinni túrnum á Glettinganesgrunni. Ég geri síðan ráð fyrir að við löndum í Eyjum að loknum yfirstandandi túr,“ sagði Jón. 
 

Óvæntar kolmunnaveiðar

Bjarni Ólafsson AK að landa í Neskaupstað. Ljósm. Hákon ErnusonBjarni Ólafsson AK að landa í
Neskaupstað. Ljósm. Hákon Ernuson
Bjarni Ólafsson AK kom til löndunar í Neskaupstað í morgun með tæplega 900 tonn af kolmunna. Aflinn fékkst á einum og hálfum sólarhring út af Norðfjarðardýpi, um 60 mílur frá landi. Gísli Runólfsson skipstjóri segir að það komi mönnum á óvart að þarna skuli veiðast kolmunni á þessum árstíma. „ Þarna virðist vera töluvert af fiski og þarna er um ágætan fisk að ræða. Ástæðan fyrir því að við komum inn er sú að við rifum trollið og þurftum að fá viðgert. Við förum aftur út í kvöld þegar búið verður að landa og gera við. Aflinn fékkst í tveimur holum og fiskurinn er tekinn ofarlega eða á 60-80 föðmum. Yfir nóttina hverfur fiskurinn alveg og þá er látið reka þannig að það er einungis dregið yfir daginn. Það er frábært að fá svona verkefni að lokinni makríl- og síldarvertíð. Vonandi verður bara framhald á þessari veiði,“ sagði Gísli. 
 

Börkur með 1.200 tonn af feitri og flottri síld

Börkur NK á síldarmiðunum. Ljósm. Guadalupe LaizBörkur NK á síldarmiðunum.
Ljósm. Guadalupe Laiz
Börkur NK kom til Neskaupstaðar í morgun með 1.200 tonn af síld. Síldin er öll unnin í fiskiðjuveri Síldarvinnslunnar. Hjörvar Hjálmarsson skipstjóri segir að veiðiferðin hafi gengið vel. „Við fengum aflann í fimm holum austur undir miðlínu á milli Færeyja og Íslands, um 140 mílur austur af Norðfirði. Aflinn var 200 tonn í fyrstu þremur holunum, 400 tonn í því fjórða og 200 tonn í því fimmta en þá var einungis dregið í 25 mínútur. Það virtist vera síld á stóru svæði þegar við komum þarna og í gær mátti sjá stóra síldarflekki sem gáfu vel. Síldin er feit og flott og afar góð í alla staði,“ sagði Hjörvar.
 
Beitir NK er á síldarmiðunum en Bjarni Ólafsson AK er að kolmunnaveiðum. Bjarni Ólafsson var að hefja veiðar út af Seyðisfjarðardýpi í morgun.
 
 

Hvað er skuttogari og hver var fyrsti íslenski skuttogarinn?

Hvað er skuttogari og hver var fyrsti íslenski skuttogarinn?Í tilefni af því að Síldarvinnslan verður 60 ára hinn 11. desember nk. munu birtast pistlar um sögu fyrirtækisns á heimasíðunni af og til út árið. Hér verður fjallað um fyrsta skuttogara Síldarvinnslunnar, Barða NK 120, og spurninguna um það hvort hann hafi verið fyrsti skuttogarinn í eigu Íslendinga.
 
Barði NK, fyrsti skuttogari Íslendinga að toga í Grindavíkurdýpi árið 1977. Ljósm. Kristinn BenediktssonBarði NK, fyrsti skuttogari Íslendinga að toga í
Grindavíkurdýpi árið 1977. Ljósm. Kristinn Benediktsson
Stundum þrefa menn um eitthvað sem skiptir litlu máli. Oft hefur til dæmis verið þráttað um það hver fyrsti íslenski skuttogarinn hafi verið. Norðfirðingar hafa haldið því fram að það hafi verið Síldarvinnslutogarinn Barði sem kom í fyrsta sinn til heimahafnar í Neskaupstað 14. desember 1970 og í kjölfar hans kom systurskipið Hólmatindur til Eskifjarðar. Aðrir hafa bent á að Siglufjarðarskipin Siglfirðingur og Dagný hafi tekið trollið inn að aftan og því hljóti þau að vera á undan Barða í skuttogararöðinni. Árið 1979 birtust fróðlegar greinar í Ægi um þróun í gerð og búnaði fiskiskipa og var þar meðal annars fjallað um skuttogara og helstu einkenni þeirra. Greinarnar byggðu á erindi sem Auðunn Ágústsson og Emil Ragnarsson fluttu á ráðstefnu sem Verkfræðingafélag Íslands hélt í marsmánuði 1979. Í umræddum greinum er meðal annars skilgreint með skýrum hætti hvað skuttogari er og er þá gerður samanburður á síðutogara og skuttogara. Skilgreiningin er svofelld:
     
Þegar síðutogari og skuttogari eru bornir saman eru æðimargir þættir í hönnun og fyrirkomulagi frábrugðnir þótt veiðarfærið sjálft sé í grundvallaratriðum það sama. Meginmunurinn er tvö heil þilför milli stafna á skuttogara, gafllaga skutur með skutrennu upp á efra þilfar, yfirbygging framskips, íbúðir almennt framskips og togþilfar á afturþilfari...
     
Í tækjabúnaði verða meginbreytingar í veiðibúnaði og búnaði við meðhöndlun á aflanum. Vindueiningum fjölgar, þar sem við bætast allar þær hjálparvindur og hjálpartromlur sem ekki voru fyrir hendi á síðutogurum, en almennt var aðeins um koppa á togvindu að ræða. Togvindum og ýmsum hjálparvindum er nú fjarstýrt frá brú, en á síðutogurunum var togvindunni stjórnað við sjálfa vinduna. Í sambandi við meðhöndlun aflans, sem nú fer fram undir lokuðu þilfari, kemur aukin hagræðing og nýr búnaður ...
 
Niðurstaða greinarhöfundanna er skýr: Fyrsti skuttogari Íslendinga var Barði frá Neskaupstað. Þeir fjalla einnig um siglfirsku skipin sem áður voru nefnd. Þeir orða niðurstöðu sína þannig:
 
Fyrsti skuttogari Íslendinga var Barði NK 120, keyptur frá Frakklandi í desember 1970, en byggður þar árið 1966. Áður, eða í ágúst 1970, var keypt frá Þýskalandi til landsins togskip af hollenskri gerð, sem hlaut nafnið Dagný SI 70. Það skip var ekki með heilt efra þilfar aftur að skut og án rennu en síðar var því breytt, byggð skutrenna og aftasta hluta neðra þilfars lokað. Rétt er þó að nefna hér að árið 1964 var byggt í Noregi tog- og síldveiðiskip, Siglfirðingur SI 150, eins þilfars afturbyggt skip með skutrennu sem er því í reynd fyrsta íslenska skipið með skutrennu en fellur ekki inn í skilgreiningu þá sem hér er lögð til grundvallar fyrir skuttogara. 
 
Skilgreining sú á skuttogara sem greinarhöfundarnir byggja á er almennt viðurkennd og ætti því að vera óþarfi að þrefa frekar um það hver var fyrsti skuttogari landsmanna. Hitt er svo annað mál að tilkoma Barða var undanfari skjótra og viðamikilla breytinga; um áramótin 1978-1979 áttu Íslendingar orðið hvorki fleiri né færri en 79 skuttogara og sjávarútvegur landsmanna hafði tekið miklum stakkaskiptum á tæpum áratug.